699 research outputs found
Nowa Huta - green city, city socrealistic - concept of architectural landscape revitalization of Nowa Huta downtown
No full textWspółcześnie zauważa się kilka kierunków w podejściu do projektowania przestrzeni publicznych w miastach. Nowa Huta jest fascynującym tworem urbanistycznym, której tożsamość wyrasta z genezy socrealistycznej i walorów przyrodniczych. Artykuł prezentuje koncepcję rewitalizacji Centrum Nowej Huty opartej na jej walorach kulturowo naturalnych.Nowadays, it is noted several trends in the approach to the design of city public spaces. Nowa Huta is a fascinating urban creature whose identity derives from social realism and the genesis of natural assets. The article presents the concept of revitalizing the Centre of Nowa Huta, based on cultural natural values
Nowa Huta czyta
No full textDot. imprezy zorganizowanej przez Nowohucką Bibliotekę Publiczną w Krakowie w ramach cyklu "Nowa Huta czyta". W zabytkowym tramwaju kursującym po Nowej Hucie aktorzy Teatru Ludowego czytali dzieciom bajki i opowiadania
Projekt Podziemna Nowa Huta. Zimnowojenne schrony a interpretacja dziedzictwa
No full textProjekt Podziemna Nowa Huta ma na celu udostępnienie kilku nowohuckich schronów z okresu zimnej wojny do celów wystawienniczych. Celem artykułu jest analiza wykorzystania sposobów interpretacji dziedzictwa w zakresie ekspozycyjnym i edukacyjnym tego projektu. W badaniach wykorzystano metodę desk research oraz obserwację uczestniczącą. Zaprezentowane informacje dotyczące historii projektu, jego założeń, scenariusza, realizacji, działań mu towarzyszących oraz informacje z zakresu historii schronów przeciwlotniczych w Polsce i na terenie Nowej Huty były gromadzone przez autorkę tekstu podczas jej czynnego udziału w projekcie. 28 lutego 2019 r. udostępniono do zwiedzania pierwszy schron (pierwszy etap projektu), w którym przygotowano wystawę „Stan zagrożenia”. Towarzyszą jej wydarzenia edukacyjne: oprowadzania, lekcje muzealne, spacery, warsztaty. W planach są kolejne wystawy, a także nowe wyzwania edukacyjne. Omówione w artykule zagadnienia pozwalają zauważyć, że cele i realizacja projektu są mocno osadzone w teorii interpretacji dziedzictwa, a Podziemna Nowa Huta stanowi propozycję o dużym potencjale
Transformation of commercial and services functions of the centre of a large housing district based on the example of Nowa Huta in Krakow
No full textNowa Huta, która powstała w 1949 roku jako odrębne miasto, już po dwóch latach została przyłączona do Krakowa, stając się jedną z jego dzielnic. Od samego początku w okolicy placu Centralnego, zgodnie z zamierzeniami planistów, wykształciło się centrum Nowej Huty – obok centrum Krakowa najbardziej rozpoznawalne centrum (subcentrum / centrum dzielnicowe) tego miasta. W okresie socjalistycznym Nowa Huta, będąca składową Krakowa, dawała jednocześnie mieszkańcom poczucie odrębności, głównie poprzez rolę, jaką dla zaspokojenia ich potrzeb odgrywał pobliski kombinat metalurgiczny. W okresie transformacji społeczno-ekonomicznej rola tego kombinatu znacznie się zmniejszyła. Dzielnica pogrążyła się w kryzysie ekonomicznym i społecznym. Równocześnie rosła integracja przestrzenna i społeczna dzielnicy z resztą miasta. W Nowej Hucie, ze szczególnym uwzględnieniem jej centrum, zaobserwowano kryzys lokalnych funkcji handlowo-usługowych. Dotychczasowe unikalne funkcje centrum zaczęły się dewaluować. Mimo początków rewitalizacji miejsca obserwujemy systematyczny proces zaniku funkcji centralnych omawianego obszaru, chociaż jako element układu urbanistycznego i w świadomości mieszkańców oraz innych użytkowników nadal funkcjonuje on jako centrum Nowej Huty. Omawiane zjawisko utraty funkcji centralnych tej części dzielnicy powinno stanowić wyzwanie dla decydentów podejmujących działania związane z rozwojem miasta.Nowa Huta, which was founded in 1949 as a separate town, after 2 years was incorporated to
Krakow, becoming one of its districts. In the very beginning, as intended by the planners, the centre of Nowa
Huta was created around Plac Centralny. Alongside the centre of Cracow, it is the most recognizable centre
(district centre) of the city. In the socialist period Nowa Huta, being a component of Cracow, gave its residents
the feeling of autonomy, mainly due to the role of a nearby steelworks which played an important
part in meeting their needs. In the period of the social-economic transformation the role of the factory was
significantly reduced. The district fell into an economic and social crisis. At the same time, spatial and social
integration of the district with the rest of the city became stronger. It was observed that Nowa Huta, particularly
in its central part, was experiencing a crisis of local commercial and service functions. Previously unique
functions of the centre started to devaluate. In spite of the onset of revitalization of the place we are observing
a systematic disappearance of the central functions of the area, although, it functions as the centre of Nowa
Huta in terms of urban layout and in the awareness of the inhabitants and other users. Discussed phenomena of the declining functions of this part of the district should be of great priority for policy makers undertaking
the issues related to the development of the city
Discovering the ideal city. Marginal gentrification of the old part of the Nowa Huta district
No full textCelem tekstu jest opisanie materialnych uwarunkowań procesu marginalnej gentryfikacji zachodzącej w specyficznym kontekście starej części dzielnicy Nowa Huta w Krakowie. Nowa Huta planowana jako miasto idealne staje się obecnie interesującym i pożądanym miejscem zamieszkania dla gentryfikujących ją nowych mieszkańców. Tekst koncentruje się na materialnych aspektach przemian gentryfikacyjnych, odwołując się do przestrzeni starej części dzielnicy, w tym lokalnego rynku nieruchomości oraz do działań podejmowanych przez lokatorów-inwestorów.The aim of the paper is to describe the material conditions of marginal gentrification in the specific context of the old part of the Nowa Huta district in Kraków. Nowa Huta was planned as an ideal city and is currently becoming an interesting and desirable place to live for new residents. The author focuses on the physical aspects of its gentrification and on the changes in the old part of the district, the local real estate market and the activities of residents-developers
Nowa Huta między wsią a miastem
No full textThe aim of this study is to introduce the phenomenon that is Nowa Huta, which since 1951 has been one of Krakow’s districts, although in 1949 it was planned as a separate city – a symbol of socialist construction in the People’s Republic of Poland. The plans adopted by the communist authorities to rebuild Poland were centred on the development of heavy industry. Hence, it was decided to build a steel and metallurgical plant northeast of Krakow. This decision was met with protests from the inhabitants of the villages being redeveloped, as they were not only forcibly displaced, but received low compensation for the fertile black soil. The first residents of Nowa Huta were people coming from rural areas. They formed a mixture of habits and views with different, sometimes foreign, traditions and customs. This syncretism of customs, culture and education gave rise to tensions which were also exacerbated by separation from family oversight. This created a phenomenon called ‘double background’. In addition to this was the upbringing in the Catholic faith. The people of Nowa Huta demanded the construction of a temple, which did not line up with the plans of those in power to create a God-free city here. This tension escalated in April 1960, when in defence of the cross they clashed with the security forces. In the end, the church was not built, but the cross standing at the intersection of Mayakovsky and Marx streets remained intact. Nowa Huta is a special place also for its unique architecture, and its self-sufficiency – kindergartens, schools, health centres and shops are all within walking distance. It is also distinguished by the greenery of the parks, meadows and trees growing between the blocks.Celem niniejszego opracowania jest przybliżenie fenomenu Nowej Huty, która od 1951 r. stanowi jedną z dzielnic Krakowa, chociaż w 1949 r. planowana była jako oddzielne miasto –symbol socjalistycznego budownictwa w Polsce Ludowej. Przyjęte przez władzę komunistyczną plany odbudowy Polski opierały się na rozwoju przemysłu ciężkiego. Stąd kombinat hutniczo-metalurgiczny postanowiono wybudować na północny-wschód od Krakowa. Decyzja ta spotkała się z protestami mieszkańców zabudowywanych wiosek, gdyż nie tylko zostali oni przymusowo wysiedleni, ale za żyzne czarnoziemy otrzymali niskie odszkodowania. Pierwszymi mieszkańcami Nowej Huty byli ludzie pochodzący ze wsi. Stanowili oni mieszankę przyzwyczajeń i poglądów posiadając odmienne, czasem i obce sobie, tradycje i zwyczaje. Ten synkretyzm obyczajowy, kulturowy, edukacyjny rodził napięcia narastające także na skutek oderwania od nadzoru rodzinnego. To powodowało problemy związane z „dwuśrodowiskowością”. Do tego doszło wychowanie w wierze katolickiej. Nowohucianie domagali się wybudowania świątyni, co nie pokrywało się z planami rządzących stworzenia tutaj miasta bez Boga. Napięcie to eskalowało w kwietniu 1960 r., kiedy to w obronie krzyża starli się ze służbami bezpieczeństwa. Co prawda kościoła nie zbudowano, ale krzyż stojący na skrzyżowaniu ulic Majakowskiego i Marksa pozostał na swoim miejscu. Nowa Huta jest miejscem wyjątkowym także ze względu na unikalną architekturę, samowystarczalność – w niewielkiej odległości zlokalizowano przedszkola, szkoły, ośrodki zdrowia czy sklepy. Wyróżnia ją także zieleń parków, łąk i drzew rosnących pomiędzy blokami
Nowa Huta – the rebellious district of Cracow
No full textNowa Huta was supposed to become the new, perfect socialist city, the citizens of which were meant to constitute the model man of work of the PRL (Polish People’s Republic). This image of an ideal man of work was propagated by the head writers and filmmakers (e.g., the 1951 film Kierunek – Nowa Huta, directed by Andrzej Munk). Plenty of myths and legends arose, especially regarding the pioneer period, of the building of the metallurgic conglomerate and the new district of Cracow. However, the scale of support of the Nowa Huta men of work towards the communist system was miniscule. Contrary to the propaganda actions taken by the party activists, the workers never felt like the representatives of the PZPR (Polish United Workers’ Party), that the party tried to consider them as. Deprived of their fundamental rights, including the right to self-organization and defense, they were subject to indoctrination, numerous manipulations, and permanent invigilation of the security apparatus. Soon after the start of building of the metallurgic plant and the new district, the Nowa Huta men of work started opposing the actions and the expectations of the authorities, and in the 1980’s, the Lenin Metalworks became one of the crucial bastions of the „Solidarność”
Nowa Huta on cultural routes
No full textPrzez Nową Hutę przebiegają dwadzieścia cztery szlak kulturowe, które obejmują różnorodne dziedzictwo kulturowe wschodniej części Krakowa. Celem artykułu jest zebranie dostępnych podstawowych informacji na temat tych szlaków, ich analiza i dokonanie oceny obecności Nowej Huty na szlakach kulturowych. Zakres artykułu obejmuje: informacje ogóle o szlakach, typologię i tematykę szlaków, identyfikację i opis miejsc na szlakach, oznakowanie w przestrzeni materialnej i wirtualnej szlaków, analizę zarządzających szlakami, statystykę odwiedzających szlaki oraz charakterystykę infrastruktury szlaków. Temat został przeanalizowany na podstawie dostępnej literatury, stron i portali internetowych poświęconych szlakom, badań terenowych (analiza oznakowania szlaków), obserwacji autora oraz rozmowy z przewodnikiem po cysterskich obiektach w Mogile. Wnioski przedstawione w podsumowaniu mogą pomóc w efektywniejszym zarządzaniu szlakami kulturowymi na terenie Nowej Huty, przyczyniając się do zwiększenia atrakcyjności oferty turystycznej tej części Krakowa.There are twenty four cultural routes passing through Nowa Huta, including diverse cultural heritage of East part of Kraków. The aim of article is collection of available basic information about these routes, their analysis and evaluation of Nowa Huta existence on cultural routes. Scope of the article include: general information about routes, routes typology and subject matter, routes managers analysis, routs visitors statistic and routes infrastructure characteristic. The theme was analysed basing on available literature, websites and portals about routes, filed research (routes signing analysis), author's observations and the talk with guide of Cistercian objects in Mogiła. The conclusions showed in summary can be useful in more effective management of cultural routes in Nowa Huta, causing touristic offer of this part of Kraków more attractive
Protection of Nowa Huta cultural heritage : between theory and practice
No full textArtykuł przedstawia formy ochrony zabytków wymienione w Ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z 2003 r., stosowane w odniesieniu do materialnego dziedzictwa kulturowego Nowej Huty - architektury i urbanistyki z 2. połowy XX w. Przeanalizowane zostały zarówno już stosowane w Nowej Hucie formy ochrony zabytków (wpisy do rejestru zabytków, ustalenia ochrony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego), jak i te planowane (uznanie za pomnik historii, utworzenie parku kulturowego). Zaprezentowane zostały także dotychczasowe starania w zakresie wpisu Nowej Huty na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Dodatkowo omówiono wybrane przypadki przekształceń i zjawisk ingerujących w poszczególne obiekty. Temat został opracowany na podstawie dokumentacji dostępnej w Biurze Miejskiego Konserwatora Zabytków, literatury, doniesień prasowych oraz własnych obserwacji autora. W artykule zauważono, że w przypadku tak rozległego obszaru i złożonego dziedzictwa kulturowego, jakim jest Nowa Huta, potrzebne jest stosowanie jednocześnie różnych form ochrony zabytków nieruchomych oraz podejmowanie działań uświadamiających i edukacyjnych w zakresie znaczenia i konieczności ochrony dziedzictwa kulturowego.The article presents forms of monuments' protection, mentioned in the Polish Act about monuments protection and care from 2003, used in relation to tangible heritage of Nowa Huta - architecture and town planning from the 2nd part of the 20th century. There were analysed forms of monuments' protection already applied in Nowa Huta (inscriptions in the monuments register, protection arrangements in local plan of spatial development) and those planned to be implemented (approval as history monument, culture park). The author also presents efforts that has been undertaken for the inscription of the Nowa Huta's area onto the UNESCO World Heritage List. In addition there are case studies of transformations and phenomenons interfering in some particular objects. The topic was worked out basing on documentation available in the Office of The City Monuments Preservation Officer, literature, press and author's observations. The article's findings expresses the need for divers methods of protection and educational effort for the protection of multidimensional Nowa Huta's area
- …
