20,829 research outputs found
„Odczucie, styl, widnokręgi europejskie…” Władysław Jabłonowski jako krytyk i eseista
No full textW swojej cennej syntezie Wilhelm Feldman zaliczył Władysława Jabłonowskiego do „essayistów”, „którzy mają odczucie, styl, widnokręgi europejskie”, a ich „krytyki przekraczają ramy dziennikarskie, mają duszę i duszę pozwalają odczuć” . Ta opinia dotyczyła również dziesięciu innych autorów, spośród których najlepiej dziś znani to Antoni Potocki, Jan Sten i Adolf Nowaczyński.Siedemdziesiąt lat później Jerzy Speina nie był dla Jabłonowskiego już tak łaskawy:Cokolwiek powiedziałoby się o działaln..
Podróż do Flandrii
No full textW 1886 roku „Przegląd Naukowy i Literacki”, ambitnie pomyślany dodatek do „Gazety Lwowskiej”, rozpoczął publikację cyklu artykułów Kazimierza Chłędowskiego zatytułowanego Dawni mistrze . Autor znany był już ze swoich powieści, felietonów i artykułów, w tym ważnego tekstu Sztuka współczesna i jej kierunki , trudnego do przeoczenia na tle ówczesnej pozytywistycznej krytyki.Jeden rozdział wspomnianej publikacji poświęcony został Belgom i Holendrom, choć zawierał głównie impresje z wiedeńskiej w..
Secesja i nieskończoność (na przykładzie eseistyki Miriama)
No full textWyobraźmy sobie, że pewnego dnia Bolesław Prus, mocno już znużony ważnymi kwestiami społecznymi, takimi jak rozwój przemysłu, oświaty i nauki na ziemiach polskich, funkcjonowanie ochronek i zbyt mała liczba latarni miejskich, upadek starych obyczajów i powstawanie nowych, postanowił wziąć na warsztat temat godny raczej poety niż sumiennego kronikarza czy też felietonisty. Gdyby zdecydował się napisać o nieskończoności, to jak wyglądałyby rozważania znakomitego pisarza? I czy na ten temat mia..
Kazimierz Chłędowski – eseista czy gawędziarz?
No full textMoże nie warto pisać szczerych pamiętników – nawet jeśli miałyby się ukazać dopiero trzydzieści lat po naszej śmierci? Ale z drugiej strony – czym byłby dziennik, pamiętnik, książka autobiograficzna, a nawet esej starannie ukrywający prawdziwy wizerunek autora?Wydane ponad pół wieku temu Pamiętniki Kazimierza Chłędowskiego wywołały prawdziwy skandal i zaciążyły bez wątpienia na reputacji znakomitego pisarza . Nawet ostrożna apologia wygłoszona wówczas przez Zbigniewa Herberta (przypomniana w..
Bibliografia
No full textAndrzejewski J., Oprawoznawstwo – dyscyplina szczegółowa nauki o książce, Łódź 2004.Antoniuk M., „Kultura małomówna” Stanisława Lacka, Kraków 2006.Aport złotej lilii, „Dziwy życia” 1902, nr 6, 7, 9.Ariès P., Historia dzieciństwa. Dziecko i rodzina w dawnych czasach, przeł. M. Ochab, Gdańsk 1995.Aspis B., Nowy Rok, „Wędrowiec” 1890, nr 1.Bachórz J., Wstęp, w: B. Prus, Lalka, wyd. 2, t. 1, Wrocław 1998. Bahr H., Secession, Wien 1900.Baranowska A., Kraj modernistycznego cierpienia, Warszawa 198..
Nota wydawnicza
No full textWiększość zawartych w tej książce szkiców nie była dotychczas drukowana, niemal wszystkie powstały w ostatnich latach. Wyjątkiem są dwie starsze pozycje: Świat gnozy Tadeusza Micińskiego (1983) opublikowany w trudno już dostępnej pracy zbiorowej oraz Witraż z wampirem (1987) zamieszczony przed laty w „Twórczości”. W tych dwóch ostatnich tekstach nie dokonywałem żadnych zasadniczych zmian, poprzestając na niezbędnych poprawkach redakcyjnych
Pieniądze i miłość. O galicyjskich nowelach Tadeusza Rittnera
No full textJuż po śmierci Tadeusza Rittnera Zdzisław Dębicki zanotował z goryczą, że jego twórczość przemawiała „tylko do kulturalnych czytelników i do kulturalnych widzów” . Wystarczy spojrzeć na portret autora tej opinii, choćby fotografię zamieszczoną w Wikipedii, by stwierdzić, że Dębicki mówi i wygląda jak modernistyczny outsider, który nie zapomniał jeszcze szalonych lat, gdy po Krakowie snuł się Stanisław Przybyszewski, arcydzieła tworzył zaś jego imiennik – Stanisław Wyspiański. A jak wyglądał ..
Kwiaty życia i kwiaty śmierci. O lirykach Bronisławy Ostrowskiej
No full textPisarze Młodej Polski to zapewne ostatnie pokolenie w dziejach naszej literatury, które nie tylko zachwycało się kwiatami, ale i poszukiwało klucza do ich tajemniczego świata. Rośliny traktowano niczym symbole pełne ukrytych znaczeń, a nie opuszczając ogrodu, starano się opisywać cały kosmos. Uwagę najwybitniejszych autorów przyciągały nie tylko intrygujące, czasem wręcz perwersyjne kwiaty secesji, takie jak choćby orchidea , ale i najzwyklejsze polne kwiatuszki, skromne i niepozorne.Podobny..
Jasne dni, szkolne czasy. W cieniu Syzyfowych prac
No full textGdzie wy, jasne dni moje, Moje szkolne czasy […] Edukacja, jej problemy i słabości to stały temat literatury, podejmowany przez wielu autorów, powodowanych sentymentem albo troską o stan szkolnictwa. Pisano niejednokrotnie o zaletach i mankamentach domowego wychowania, o prywatnych nauczycielach zwanych niegdyś guwernerami. Ich obecność pozwalała co zamożniejszym uczniom ominąć instytucje oświatowe, nie zawsze zadowalające rodziców i młodzież, zwłaszcza w kraju podzielonym na trzy zabory. Je..
Magiczne miejsca w powieści Józefa Weyssenhoffa Żywot i myśli Zygmunta Podfilipskiego
No full textDla ludzi, którzy nigdy nie założyli rodziny, a los pozwolił im cieszyć się przyzwoitymi dochodami, podróż staje się często najdogodniejszą formą spędzania czasu. Bywa niezwykle atrakcyjnym sposobem poznawania świata albo ucieczką od nudy. Podróżując, można zwiedzać muzea i galerie, kolekcjonować pejzaże i niezwykłe wrażenia, odkrywać świat na nowo albo sprawdzać informacje zawarte w bedekerach, a także zawierać interesujące znajomości. Oczywiście motywów do podejmowania podróży moglibyśmy w..
- …
