175 research outputs found

    Movement games that promote the movement of objects for 5-7-year-old children

    No full text
    Kvalifikācijas darba temats “ Kustību rotaļas 5-7 gadīgu bērnu priekšmetu pārvietošanas veicinātājas” Darba autore: Armanda Āboliņa Darba vadītāja: lekt. Dace Augstkalne Darba mērķis – analizēt un pētīt kustību rotaļu, kā līdzekli priekšmetu pārvietošanas veicināšanai 5 – 7 gadīgiem bērniem. Kvalifikācijas darbs sastāv no divām daļām. Kvalifikācijas darba 1. daļā apskatīts, veselības un fiziskās mācību jomas saturs, pamatkustības veicināšana pirmsskolā un kā ar kustības rotaļas palīdzību var veicināt priekšmetu pārvietošanu pirmsskolā. Empīriskajā daļā tiek pētīts, priekšmetu pārvietošanas iemaņas, tiek atlasītas kustību rotaļas, kas palīdzēs veicināt priekšmetu pārvietošanu. Pētījums veikts 2. posmos un darbā apkopoti un analizēti iegūtie rezultāti Pētījuma rezultātā tika secināts, ka 5 – 7 gadīgiem bērniem priekšmetu pārvietošanu var veicināt ar kustību rotaļas palīdzību. Darbs kopumā sastāv no 31 lpp., 32 literatūras avoti. Atslēgas vārdi: kustību rotaļa, priekšmetu pārvietošana, veicināt, bērni.The topic of the qualification work "Movement games that promote the movement of objects for 5-7-year-old children" Author of the work: Armanda Āboliņa Head of work: lect. Dace Highlands The aim of the work is to analyze and study movement play as a means of promoting the mo-vement of objects for 5-7-year-old children. The qualification work consists of two parts. Part 1 of the qualification work examines the content of health and physical education, promotion of basic movement in preschool and how movement of objects in preschool can be promoted with the help of movement play. In the empirical part, the skills of moving objects are studied, move-ment games are selected, which will help promote moving objects. The research was carried out in 2 stages and the obtained results were collected and analyzed in the thesis. As a result of the research, it was concluded that 5-7-year-old children can be encouraged to move objects with the help of movement play. The work consists of 31 pages in total, 32 literary sources. Key words: movement play, moving objects, encourage, children

    Competências de literacia mediática: avaliação, perfis e propostas formativas

    No full text
    Tese de Doutoramento em Ciências da Educação, na especialidade Organização do Ensino, Aprendizagem e Formação de Professores, apresentada à Faculdade de Psicologia e Ciências da Educação da Universidade de Coimbra.Atualmente, as crianças e os jovens estão a crescer numa sociedade em que o cenário comunicacional está em constante mudança devido ao desenvolvimento tecnológico e digital. Este desenvolvimento acontece a um ritmo muito acelerado e permite um acesso quase instantâneo a todo o tipo de informações e mensagens media, assim como abre a possibilidade de uma participação direta na sociedade através da interação, criação e partilha de mensagens mediáticas (Jenkins, 2006). Embora sejam inquestionáveis as potencialidades deste novo ambiente comunicacional, várias questões podem ser levantadas relativamente à forma como os media e as mensagens mediáticas são compreendidos e utilizados por estas crianças e jovens. É portanto fundamental a literacia mediática, para que participem na sociedade de uma forma consciente, informada e ativa (Matos et al., 2016). Neste contexto, a presente tese teve como objetivos centrais realizar o diagnóstico de competências de literacia mediática de crianças e jovens dos 4.º, 6.º e 9.º anos de escolaridade, identificar as necessidades de formação destes alunos e, por fim, oferecer algumas orientações sobre como responder a essas necessidades. A investigação integra três estudos: um estudo preliminar, um estudo com questionários e um estudo com recurso a três grupos de foco. A população alvo foi constituída por 416 crianças e jovens (na sua totalidade) entre os 8 e 17 anos de idade a frequentarem os 4.º, 6.º e 9.º anos de escolaridade em escolas públicas e privadas dos distritos de Coimbra e Aveiro. Num primeiro momento procedeu-se à construção dos instrumentos de avaliação (um questionário para os alunos dos 4.º e 6.º anos e outro para os alunos do 9.º ano). No estudo preliminar verificou-se a adequação das perguntas e o seu contributo para alcançar os objetivos definidos para a investigação. Participaram neste estudo 89 alunos distribuídos pelos anos escolares acima referidos (amostra não probabilística por conveniência). Como resultado foram identificados alguns aspetos relacionados com a estrutura e o conteúdo de algumas perguntas que poderiam ser clarificados e melhorados, no sentido de assegurar a qualidade dos dados recolhidos, tendo sido efetuadas as alterações e os ajustamentos necessários. O estudo realizado com recurso a questionários teve como principal objetivo avaliar as competências de literacia mediática dos participantes. A validação dos instrumentos de avaliação, nomeadamente a análise fatorial e a determinação do coeficiente de alfa de Cronbach, revelou duas dimensões de literacia mediática: Análise, Compreensão e Avaliação (ACA), que se caracteriza como a capacidade de descodificar e classificar conteúdos, e de compreender criticamente os media e as mensagens mediáticas, e a dimensão Utilização Produção e Participação (UPP), que integra as capacidades de acesso à informação e comunicação e de manipulação de ferramentas envolvidas nessa mesma utilização, assim como na criação de conteúdos para expressão e comunicação através dos media. Para o estudo foi usada uma amostra não probabilística por conveniência de 311 alunos a frequentarem escolas públicas e privadas dos distritos de Coimbra e Aveiro. A organização dos grupos de foco teve como objetivo principal clarificar e complementar os resultados obtidos no estudo com questionário, para contribuir para uma maior compreensão sobre a forma como os participantes entendem os media e as mensagens mediáticas, assim como perceber as suas formas de utilização, produção e participação. Os resultados da presente investigação apontam para uma necessidade de formação, generalizada aos três anos estudados, relativamente à dimensão UPP, no que se refere à participação e produção de conteúdos mediáticos. Também foram identificadas necessidades de formação relativamente à dimensão ACA, em particular no que diz respeito à análise e interpretação de linguagens presentes nos conteúdos mediáticos e aos conhecimentos sobre fiabilidade da informação. Nos participantes do 4.º ano em particular, identificou-se a necessidade de formação relativamente à dimensão UPP, e à utilização de ferramentas digitais, e na dimensão ACA ao nível da compreensão dos objetivos das mensagens mediáticas. Relativamente aos alunos do 9.º ano, destacam-se as necessidades de formação sobre as práticas relacionadas com a segurança online. No sentido de colmatar as necessidades identificadas, foram apresentadas algumas sugestões para a intervenção, tais como a utilização de recursos já disponíveis, o trabalho em torno de algumas Aprendizagens Essenciais da disciplina de Português e de alguns conteúdos da disciplina de TIC e a promoção do desenvolvimento do pensamento crítico, através do recurso ao Referencial de Ennis, como estratégia de ensino-aprendizagem. Sublinhamos a grande importância da utilização pelos professores do Referencial de Educação para os Media, como documento central e orientador na abordagem do tema dos media, no âmbito da componente Cidadania e Desenvolvimento. Esta componente de formação no percurso curricular das crianças e dos jovens deve ser valorizado e otimizado por parte dos professores, uma vez que constitui um momento único do percurso escolar onde esta temática é desenvolvida em exclusivo. Como conclusão geral da investigação, destacamos a necessidade de desconstruir a crença de que os nativos digitais possuem competências naturais de literacia mediática e, portanto, não necessitam de formação/orientação a este respeito. Nestes estudos verificámos que a utilização dos media por si só não tem repercussão na dimensão crítica da literacia mediática. Confirmamos, também, a importância da Educação para os media no desenvolvimento das competências de literacia mediática e, portanto, que é imperioso o reforço destas matérias na escola, a par da imprescindível formação dos professores sobre a temática, não esquecendo ainda a formação parental.Nowadays, children and young people are growing up in a society where the communication environment is constantly changing due to technological and digital development. This development happens at a very fast pace and allows an almost instantaneous access to all kinds of information and media messages, as well as opening up the possibility of direct participation in society through the interaction, creation and sharing of media messages (Jenkins, 2006). Although the potential of this new communicational environment is unquestionable, several questions can be raised regarding the way in which the media and media messages are understood and used by these children and young people. Therefore, media literacy is essential, so that they participate in society in a conscious, informed and active way (Matos et al., 2016). In this context, the main objectives of this thesis were to diagnose the media literacy skills of children and young people from the 4.th, 6.th. and 9.th grades of schooling, identify the training needs of these students and, finally, provide some guidance on how to respond to these needs. The investigation comprises three studies: a preliminary study, a questionnaire study and a study using three focus groups. The target population consisted of 416 children and young people (in total) between 8 and 17 years of age (attending the 4.th, 6.th. and 9.th grades in public and private schools in the districts of Coimbra and Aveiro). Initially, the assessment instruments were constructed, a questionnaire for 4.th and 6.th grade students and another for 9.th grade students. In the preliminary study, the adequacy of the questions and their contribution to achieve the objectives defined for the investigation were verified. Eighty-nine students, distributed over the school years referred above, participated in this study (non-probabilistic sample for convenience). As a result, some aspects related to the structure and content of some questions were identified that could be clarified and improved, in order to ensure the quality of the data collected, with the necessary changes and adjustments having been made. The study carried out using questionnaires had as main objective to evaluate the media literacy skills of the participants. The validation of the assessment instruments, namely the factor analysis and the determination of the Cronbach's alpha coefficient, revealed two dimensions of media literacy: Analysis, Comprehension and Assessment (ACA), which is characterized as the ability to decode and classify content, and to critically understand the media and media messages, and the Use, Production and Participation (UPP) dimension, which integrates the capabilities of access to information and communication and manipulation of tools involved in this use, as well as in the creation of content for expression and communication through the media. For the study, a non-probabilistic convenience sample of 311 students attending public and private schools in the districts of Coimbra and Aveiro was used. The organization of focus groups had as main objective to clarify and complement the results obtained in the study with a questionnaire, to contribute to a greater understanding of how participants understand the media and media messages, as well as to understand their ways of use, production and participation. The results of this investigation point to a need for training, generalized over the three years studied, in relation to the UPP dimension, with regard to the participation and production of media content. Training needs were also identified in relation to the ACA dimension, in particular with regard to the analysis and interpretation of languages present in media content and knowledge about information reliability. In the 4.th year participants in particular, the need for training was identified in relation to the UPP dimension, and the use of digital tools, and in the ACA dimension in terms of understanding the objectives of the media messages. With regard to 9.th grade students, training needs on practices related to online safety stand out. In order to meet the identified needs, some suggestions for intervention were presented, such as the use of resources already available, work on some Essential Learnings of the Portuguese subject and some contents of the ICT subject and the promotion of development of critical thinking, through the use of the Ennis Referential, as a teaching-learning strategy. We emphasize the great importance of the use by teachers of the Referencial de Educação para os Media, as a central and guiding document in the approach to the theme of the media, within the scope of the Cidadania e Desenvolvimento component. This training component in the curricular path of children and young people must be valued and optimized by teachers, since it constitutes a unique moment in the school path where this theme is developed exclusively. As a general conclusion of the investigation, we highlight the need to deconstruct the belief that digital natives have natural media literacy skills and, therefore, do not need training/orientation in this regard. In these studies, we found that the use of the media by itself has no impact on the critical dimension of media literacy. We also confirm the importance of education for the media in the development of media literacy skills and, therefore, it is imperative to reinforce these matters at school, along with the essential training of teachers on the subject, not forgetting parental training

    Autocyberbullying: prevalência, motivações e impacto entre os alunos do 3º ciclo do ensino básico do concelho de Leiria

    No full text
    Tese de Doutoramento em Ciências da Educação, na especialidade Organização do Ensino, Aprendizagem e Formação de Professores e apresentada à Faculdade de Psicologia e Ciências da Educação.A Internet e as tecnologias emergentes permitiram novas formas de comunicação e de entretenimento. Surgiram os jogos online, triunfaram as redes sociais, assistiu-se a grandes mudanças na forma como os adolescentes divulgam e partilham informações, exprimem dificuldades, sentimentos, anseios pessoais e, de um modo geral, no relacionamento interpessoal. No cerne da discussão sobre as novas formas de relacionamento interpessoal online tem estado a prática de alguns comportamentos agressivos. Partindo de algumas características do cyberbullying, a presente tese versa uma nova versão do fenómeno, o autocyberbullying, ainda não estudado em Portugal e com muito escassa bibliografia internacional. O trabalho empírico teve como objetivo contribuir para a compreensão do fenómeno autocyberbullying, da sua natureza e incidência na adolescência, com base nas perceções dos alunos das escolas públicas com 3º ciclo do concelho de Leiria. O estudo exploratório, quantitativo, retrospetivo e transversal, não experimental e descritivo foi realizado com uma amostra de 904 estudantes (454 raparigas e 460 rapazes), dos 11 aos 18 anos. Como técnica de recolha de dados recorreu-se ao questionário online, sendo utilizados os seguintes instrumentos: o Questionário Perceções dos Alunos sobre Autocyberbullying – QPAA; a escala de autoconceito – PHCSCS, versão de Veiga (2006); a escala de autoestima de Rosenberg (1965) – RSES, versão de Pechorro, Marôco, Poiares, e Vieira (2011) e a escala de autocriticismo de Gilbert, Clarke, Hempel, Miles, e Irons (2004) – FSCRS, versão de Castilho e Gouveia (2011). As principais conclusões deste estudo indicaram que o autocyberbullying é um fenómeno complexo baseado no paradoxo vitimização/agressão. É praticado em casa, na escola, num local público ou na casa de um amigo. Trata-se de fingir ter sido banido de um grupo online ou de efetuar uma publicação dirigida ao próprio, versando conteúdos negativos ou desagradáveis, reais ou adulterados, seja nas redes sociais, pelo sistema de mensagens da plataforma dos jogos online, em fóruns, chats, Websites ou blogues, seguido de um comentário a essa publicação. Auxiliado por computadores, smartphones e tablets, o self-cyberbullying é praticado de modo individual, intencional e consciente, de forma direta ou por procuração. O autocyberbully pretende aliviar a angústia e a frustração, mostrar que precisa de ajuda, conquistar a atenção dos amigos, conseguir que a família se preocupe mais com ele, ver publicadas mensagens positivas sobre si, testar a sua capacidade de suportar comentários negativos, obter poder ou comprometer psicológica e socialmente um agressor. A prevalência encontrada na amostra foi de 7.4%. Entre os rapazes a prevalência foi x de 10% e entre as raparigas 5%. O 8º ano registou o maior número de casos. Conheciam ou tinham um colega/amigo autocyberbully 10.8% dos participantes; 48% dos autocyberbullies praticaram-no uma ou duas vezes, 18% duas ou três vezes por mês, 8% uma vez por semana e 26% várias vezes por semana; 24.2% dos autocyberbullies manifestaram intenção de voltar a praticar o comportamento. Emoções negativas, tais como tristeza (44.3%), angústia (9%), vergonha (37.7%), medo (32.8%), ansiedade (31.1%) e vontade de morrer (8.9%) são frequentes após o comportamento. Há também lugar para emoções positivas tais como satisfação (40.3%), poder (27.9%) e orgulho (27.9%). Perspetivaram-se três níveis de repercussões do comportamento: psicológicas (36.1% sentiram-se pior do que antes e 37.7% deixaram de ter vontade de ir à escola); sociais (10.4% foram gozados na escola, 7.4% vítimas de cyberbullying e 4.5% proibidos de aceder à Internet); académicas (14.9% pioraram os resultados escolares). A maioria (80.6%) dos autocyberbullies enfrentou sozinha as consequências do ato por desconsiderar a sua importância (30.3%), pretender continuar com o comportamento (24.2%), medo (21.2%) ou vergonha (9.1%). O sexo, a vitimização por bullying ou cyberbullying, ter reprovado, ser autocritico ou fazer uso das redes sociais, estão positiva e significativamente relacionados com o autocyberbullying; a perceção global do suporte social familiar e escolar, o autoconceito e a autoestima positivos, ter amigos ou conhecer autocyberbullies estão relacionados significativa e inversamente com o comportamento. Das regressões múltiplas emergiram como fatores favorecedores do autocyberbullying a vitimização por cyberbullying, a ansiedade, os baixos níveis de autoestima, o uso das redes sociais da Internet e o traço autocrítico. Conhecer ou ter amigos autocyberbullies, ter um autoconceito positivo, designadamente estar satisfeito e sentir-se feliz, percecionar positivamente o funcionamento do próprio com a família, com os pares e escola em geral, revestem-se de fatores protetores. Conclui-se que divulgar, informar, sensibilizar, refletir, legislar, investigar, pensar globalmente e agir localmente constituem estratégias para prevenir/combater o fenómeno.The internet and emerging technologies have enabled new forms of communication and entertainment. Online games have appeared, social networks have taken over and there have been extensive changes in the way people divulge and share information, express difficulties, feelings, personal anxiety and engage in interpersonal relations in general. Some aggressive behaviour can be found at the heart of these new forms of online interpersonal relationships. Breaking away from some characteristics of cyberbullying, this thesis examines a new version of this phenomenon: self-cyberbullying. The empirical work sought to contribute towards understanding the phenomenon of self-cyberbullying, its nature and prevalence among adolescents, based on the perceptions of public high school students (3rd cycle) in the district of Leiria. This quantitative exploratory, retrospective and transversal study, nonexperimental and descriptive, was carried out with a sample of 904 students (454 girls and 460 boys), aged between 11 and 18. The study used an online questionnaire to collect data, employing the following tools: Student Perceptions on Self-Cyberbullying Questionnaire (Questionário Perceções dos Alunos Sobre Autocyberbullying – QPAA); the Piers and Herzberg (2002) Children’s Self-Concept Scale – PHCSCS, Veiga (2006); the Rosenberg Self-Esteem Scale (1965) – RSES, version by Pechorro, Marôco, Poiares and Vieira (2011); self-criticism scale by Gilbert et al. (2004) – FSCRS, version by Castilho and Gouveia (2011). The main conclusions of the study indicated that self-cyberbullying is a complex phenomenon. Based on the victimisation/aggression paradox, it is perpetrated at home, in school, at public places or in friends’ houses. It entails pretending to have been banned from an online group or to troll oneself, with real or adulterated negative or unpleasant contents, across social networks, through the platform messaging systems of online games, on forums, chats, websites or blogs, followed by a comment in relation to this trolling. Assisted by computers, smartphones and tablets, self-cyberbullying is carried out directly or indirectly in an individual, intentional and conscious manner. The self-cyberbully seeks to obtain relief for anguish and frustration, to manifest a need for help, to get the attention of friends, to induce families to take more interest in the supposed victims, to see positive messages about them being published, to test their capacity to tolerate negative comments, to gain power or psychologically and socially compromise an aggressor. The prevalence in the sample was 7.4%. Among boys, the prevalence was 10% and among girls 5%. The largest number of cases was recorded in the eighth grade. xii Some 10.8% of participants know or have a colleague or friend who is a self-cyberbully; 48% of self-cyberbullies have engaged in this behaviour on one or two occasions, 18% two or three times per month, 8% once a week and 26% several times a week; about 24.2% manifested their intention to again engage in this activity. The negative emotions, such as sadness (44.3%), anguish (9%), shame (37.7%), fear (32.8%), anxiety (31.1%) and wanting to die (8.9%) are frequent after engaging in this behaviour. There are also positive emotions, such as satisfaction (40.3%), power (27.9%) and pride (27.9%). Three levels of repercussions of this behaviour were examined: psychological (36.1% felt worse than before, 37.7% stopped wanting to go to school); social (10.4% were taunted at school, 7.4% were victims of cyberbullying and 4.5% were banned from accessing the internet); academic (14.9% had worse school results). Most (80.6%) of the self-cyberbullies faced the consequences of their act alone as they did not realise its significance (30.3%), as they intended to continue this behaviour (24.2%), out of fear (21.2%) or shame (9.1%). The gender, bullying or cyberbullying victimization, to have failed a school year, to be self-critical or use social networks are positively and significantly related with self-cyberbullying; an overall feeling of family, social and school support, self-concept, self-esteem, having friends or acquaintances who are self-cyberbullies are significantly and inversely related with this behaviour. Trough the multiple analyses carried out, victimisation, cyberbullying, anxiety, low levels of self-esteem, the use of social networks and self-critical traits emerged as factors favouring this behaviour in the final self-cyberbullying model. Knowing or having friends who are self-cyberbullies, a positive self-concept, namely being satisfied and feeling happy, having a positive perception of relations with family, peers and school in general, are protective factors. Dissemination, information, awareness, reflection, legislation and research are strategies to prevent/combat the phenomenon

    Educação e municipalidade : reciprocidades e ruturas. Estudo de caso no concelho de Penacova

    Get PDF
    Tese de doutoramento em Ciências da Educação, especialidade de Planificação e Administração Escolares, apresentada à Faculdade de Psicologia e de Ciências da Educação da Universidade de CoimbraA educação é um fenómeno social que tem por base, em primeira instância, a transmissão cultural e científica. Trata-se, portanto, de algo a que não são alheias circunstâncias ao meio que envolve a sua ocorrência. Não sendo, portanto, um ato isolado, compreende interações entre várias estruturas, nomeadamente, entre escola e município. Tal facto justifica o aumento progressivo da intervenção educativa do local quer ao nível português, quer ao nível dos restantes países da Europa. Na verdade, ao longo do tempo, as relações entre educação e municipalidade não assumiram os mesmos contornos, uma vez que as políticas educativas estão dependentes da atuação governamental, de teor centralizado, a qual nem sempre elegeu os municípios como parceiros educativos das escolas portuguesas. Efetivamente, antes de 1974, entre município e educação havia um fosso que instituía a rutura entre as duas realidades. Com o virar de página trazido pela revolução dos cravos, a rutura deu lugar a reciprocidades de vária índole, as quais se foram acentuando através da operacionalização de políticas variadas que apontam para a descentralização e para a territorialização. Esta tendência surgiu como “resposta a desejos e necessidades urgentes da população e a consciência crescente do valor da educação como condição do desenvolvimento local” (Barroso, 2006, p. 104). Aliás, a educação passou a apresentar-se como um fenómeno global, que ultrapassa as fronteiras da própria escola e que assume uma dimensão comunitária, como bem evidenciam as ideias que suportam a filosofia das Cidades Educadoras. Apesar do enquadramento legal nacional a que todos os municípios têm necessariamente que se subordinar, há contextos sócio-culturais e económicos específicos que fazem com que a atuação municipal se adeqúe a realidades peculiares. Fazem ainda com que a importância concedida às questões educacionais não seja equitativa na globalidade dos municípios portugueses. Convém referir que, no que toca à concretização das competências consignadas na lei, todos os municípios atuam de forma mais ou menos igualitária. Porém, quando se trata de perspetivar as “não-competências” (Pinhal, 2006, p. 122), apenas alguns municípios, sobretudo os que apontam a educação como prioridade ao nível da sua atuação política, as tornam prática. Assim, a problemática central desta investigação consiste na atuação educativa municipal, mais especificamente no que se refere ao município de Penacova. Desta forma, procedeu-se ao estudo da relação entre educação e municipalidade neste concelho, bem como das sinergias criadas em torno da mesma, visando conhecer-se as perceções dos diferentes intervenientes que se movimentam e interferem neste cenário. A investigação foi realizada a partir da metodologia de teor qualitativo, porque o ponto de partida para a descrição/interpretação do cenário educativo penacovense foram as perspetivas dos atores, estabelecendo-se um diálogo constante com os mesmos. Esta opção metodológica ocorreu por se pensar ser a forma mais eficaz de proceder à descrição de teor interpretativo das relações entre educação e municipalidade no contexto específico do concelho de Penacova. Trata-se, então, de um estudo de caso com matizes etnográficas que se baseou na triangulação de dados obtidos a partir de diferentes fontes (entrevista formal de cariz semi-diretivo, entrevista informal, observação direta e participante, análise documental). As conclusões do estudo fazem verificar que as estruturas educacionais e municipais mantêm entre si uma relação dialógica contrariando a tendência meramente institucionalizada pelas emanações legais. Além disto, é ainda possível constatar que são mais as reciprocidades do que as ruturas no que toca às relações entre as práticas e as regulamentações. O concelho de Penacova apresenta-se como um exemplo vivo e concreto da afirmação da importância do local em educação, verificando-se que a própria natureza do fenómeno educativo na actualidade implica a territorialização e que se encontram lançadas já as primeiras pedras para a construção deste concelho como uma verdadeira Cidade Educadora. PALAVRAS-CHAVE: educação, escola, município, colaboração, atores locais, local, territorialização.Education is a social phenomenon that relies primarily on the cultural and scientific transmission. Therefore, it takes into account the circumstances of the environment that surrounds it. As education is not an isolated act, it requires interaction between several structures, particularly between school and municipalities. This explains the gradual increase of the educational intervention at a local level, whether it is at a Portuguese or a European level. However, the connection between education and municipalities wasn’t always as it is now. The educational policies depend largely on the governmental action, which is centralized and hasn’t always designated municipalities to be Portuguese schools’ educational partners. In fact, before 1974, there was a gap between municipalities and education that established the break between the two realities. With the change brought by the Carnation Revolution, that break turned into several exchanges, which have allowed for multiple policies that lean towards decentralization and territorialization to take place. This tendency came out as a “response to the population’s urgent needs and wishes and the increasing awareness of the importance of education as a criterion for local development” (Barroso, 2006, p. 104). Besides, education has become a global phenomenon, which goes beyond the borders of school itself and adopts a community dimension, as well illustrated by the ideas that support the philosophy of Educating Cities. Despite the legal framework to which all towns have to submit, there are specific sociocultural and economic contexts that make municipal action suitable for particular realities. Still, the importance given to educational matters is not fair in the Portuguese boroughs in general. It is crucial to mention that, when it comes to carrying out the abilities stated in the law, all municipalities act quite in the same way. Nevertheless, when considering the “non-abilities” (Pinhal, 2006, p. 122), only some municipalities, especially those who make education a priority in their political conduct, put them into action. Thus, the central issue of this research consists of the municipal educational action, more precisely in Penacova Municipality. The connection between education and township was studied in this region, as well as the synergies around it. The aim was to get to know the point of view of the different participants that take part in this scenario. The investigation was run using a qualitative methodology, as the starting point to the description/interpretation of Penacova’s educational environment were the actors’ perspectives and it was established a constant dialogue with them. This choice of methodology was thought to be the most effective to describe and explore the connection between education and municipality in Pecacova’s context specifically. Hence, it is presented a case study with ethnographic outlines based on data collection from various sources (formal semi-structured interview, informal interview, direct and participant observation, document analysis). The conclusions of the research demonstrate that the educational and municipal structures have a dialogic relationship, contradicting the tendency brought by the legal framework. Moreover, it is also possible to prove that there are more exchanges than ruptures when it comes to the link between practice and guidelines. Penacova Municipality is an accurate and concrete example of the importance of the local domain in education, as it is clear that the nature of the educational phenomenon these days involves territorialization, and that the first steps are being taken for this town to become a genuine Educating City. KEYWORDS: education, school, municipality, collaboration, local actors, local, territorialization.L’éducation est un phénomène social qui a, d’abord, comme base la transmission culturelle et scientifque. Il s’agit, donc, de quelque chose qui a des rapports avec les circonstances du milieu de son ocorrence. Elle n’est pas une action isolée mais elle comprend des interactions entre les diverses structures, nommément, entre l’école et le munícipe. Cela justifie l’augmentation progressive de l’intervention éducative du local soit au niveau portugais soit au niveau des autres pays de l’Europe. En vérité, tout au long des temps, les rapports entre éducation et municipalité n’ont pas eu les mêmes caractéristiques, une fois que les politiques éducatives dependent de l’actuation gouvernamentale, de teneur centralisé, laquelle n’a pas toujours fait l’élection des municipes comme partenaires éducatifs des écoles portugaises. Efectivement, avant 1974, entre municipe et éducation il y avait un fosse qui instituait la rupture entre les deux réalités. Avec la virage de page apportée par la révolution des oillets, la rupture a donné lieu à des réciprocités de plusieurs types, lesquelles se sont accentuées à travers l’opéracionalisation de politiques variées qui indiquent la décentralisation et la territorialisation. Cette tendence est née comme “reponse à des désirs et à des besoins urgents de la population et la conscience croissante de la valeur de l’éducation comme condition de développement local” (Barroso, 2006, p. 104). Autrement, l’éducation a passé à se présenter comme un phénomène global, qui dépasse les frontières de la propre école et qui assume une dimension communitaire, comme bien montrent les idées qui supportent la philosophie des Villes Éducatrices. Malgré l’encadrement legal national auquel tous les municipes doivent necessairement se subordiner, il y a des contextes socio-culturels spécifiques qui font que l’actuation municipal s’ajuste à des réalités particulières. Ils font encore que l’importance donnée à des questions éducationnelles ne soit pas la même en la globalité des municipes portugais. Il convient référer que, en ce qui concerne les compétences consignées dans la loi, tous les municipes actuent de façon plus ou moins égalitaire. Cependant, quand il s’agit de perspectiver les “non-compétences” (Pinhal, 2006, p. 122), seulement en quelques municipes, surtout ceux qui montrent l’éducation comme priorité au niveau de son actuation politique, la font pratique. Ainsi, la problématique centrale de cette investigation consiste en l’actuation educative municipale, plus spécifiquement en ce qui concerne le municipe de Penacova. De cette façon, on a procédé à l’étude de la relation entre éducation et municipalité dans cette commune, bien comme des synergies crées autor de la même, en visant connaître les perceptions des différents intervenients qui se mouvementent et qui interferent dans cette scène. L’investigation a été réalisée a partir d’une métodologie de teneur qualitative, parce que le point de départ pour la description/interpretation de la scène éducative de Penacova a été les perspectives des acteurs, en s’établissant un dialogue fréquent entre les mêmes. Cette option métodologique est subvenue parce qu’on pense être la façon la plus efficace de faire la description de teneur interpretative des rapports entre éducation et municipalité dans le contexte spécifique de la commune de Pencaova. Il s’agit, donc, d’un étude de cas avec des marques etnografiques qui s’est basé sur la tringulation des données obtenues a partir de différentes sources (entrevue formal de teneur semi-directive, entrevue informale, observation directe et participante, analyse documentale). Les conclusions de l’étude font vérifier que les structures éducationnelles et municipales mantiennent entre soi une relation dialogique en contrariant la tendence simplement institutionnalisée par les émanations legales. Au delà de cela, il est encore possible constater qu’il ya plus de réciprocités que des ruptures entre les pratiques et les regulamentations. La commune de Penacova se presente comme un exemple vif et concret de l’affirmation de l’importance du local en éducation, en se vérifiant que la propre nature du phénomène éducatif dans l’actualité implique la territorialisation et que les premières pierres pour la construction de cette commune comme une véritable Ville Educatrice sont déjà lancées. MOTS-CLÉS: éducation, école, municipe, colaboration, acteurs locaux, local, territorialisation

    Envolvimento dos alunos na escola : conceito e relação com o desempenho académico : sua importância na formação de professores.

    Get PDF
    Este artigo é um produto do Projeto PTDC/CPE-CED/114362/2009 - Envolvimento dos Alunos na escola: Diferenciação e Promoção, financiado por Fundos Nacionais através da Fundação para a Ciência e Tecnologia (FCT), e coordenado por Feliciano Veiga.O conceito de envolvimento dos alunos na escola tem vindo a ser colocado no cerne das discussões relacionadas com o sucesso académico e com o abandono escolar. Este estudo faz uma revisão de literatura acerca deste conceito e das suas relações com o desempenho académico, destacando a sua importância no âmbito da formação de professores. Vários estudos sustentam que a falta de envolvimento dos alunos aparece associada ao baixo desempenho académico, a problemas de comportamento e ao abandono escolar. O envolvimento dos alunos na escola apresenta-se, na literatura revista, como uma resposta eficaz para os problemas que afetam as escolas e os seus alunos, como um aspeto a ter em conta na prevenção de padrões de comportamento problemático em contexto escolar e, portanto, como um conceito transdisciplinar de elevada importância na formação de professores

    School Experiences- An Internship in the Agrupamento de Escolas de Pinhel

    No full text
    Relatório de Estágio do Mestrado em Ciências da Educação apresentado à Faculdade de Psicologia e de Ciências da EducaçãoO presente relatório tem como finalidade a descrição de todo o trabalho desenvolvido no decorrer do estágio curricular realizado no Agrupamento de Escolas de Pinhel, no âmbito do Mestrado em Ciências da Educação da Faculdade de Psicologia e Ciências da Educação da Universidade de Coimbra.O trabalho realizado ao longo do estágio curricular foi desenvolvido no âmbito da Equipa Multidisciplinar do Agrupamento de Escolas de Pinhel (AEP) e teve como objectivo contribuir para a promoção da boa convivência entre os alunos, mediante a realização de atividades de sensibilização e prevenção, centrada nas temáticas da igualdade de género, indisciplina na sala de aula e bullying e cyberbullying. Estas ações dirigiram-se aos alunos dos 5º e 7º anos do ensino básico do AEP.Para além destas ações tivemos ainda oportunidade de participar como mentora no âmbito do Clube Mentes Empreendedoras, colaborando na dinamização de sete Workshops com o intuito de criar jovens empreendedores e autónomos. O presente relatório integra duas partes, a primeira destinada ao enquadramento teórico onde são abordados os seguintes temas: importância da escola; igualdade de género; indisciplina em sala de aula e, por fim, bullying e cyberbullying. Na Parte II, relativa à descrição do estágio, apresentamos um capítulo onde é efetuada a caraterização da instituição acolhedora do estágio, e um segundo capítulo destinado à descrição das atividades de sensibilização/prevenção desenvolvidas. Estas atividades integraram um estudo sobre o bullying e o cyberbullying, que visou contribuir para que o AEP desenvolva uma ação mais consertada e estrategicamente mais adequada em relação a esta problemática. Os resultados deste estudo serão igualmente apresentados.Palavras-chave: Igualdade de Género; Bullying e Cyberbullying; Boa convivência em ambiente escolar, Indisciplina em sala de aula.The purpose of the present report is to describe all the work developed during the curricular internship held in the Agrupamento de Escolas de Pinhel in order to obtain the Master’s degree in Educational Sciences from the Faculty of Psychology and Educational Sciences of the University of Coimbra.The work carried out throughout the curricular internship was developed within the scope of the Multidisciplinary Team of the Agrupamento de Escolas de Pinhel (AEP) and was a contribution to the promotion of conviviality among the students, through activities of raising awareness and prevention, centered in the main theemes of gender equality, classroom indiscipline, bullying and cyberbullying. These activities were aimedat to the 5th and 7th school years of the basic education in the AEP.In addition to these raising awareness and prevention activities, we also had the opportunity to participate as a mentor in the scope of the club Mentes Empreendedoras, and to collaborate in the implementation of seven workshops, wich aimed at creating autonomous and entrepreneurs young people.This report is divided in two parts, the first one devoted to the theoretical framework, which: addresses the importance of school, gender equality, indiscipline in the classroom and, finally, bullying and cyberbullyingThe second part, corresponding to the description of the internship, includes a chapter where the characterization of the welcoming institution is presented and a second chapter dedicated to the description of the awareness / prevention activities wich were carried out. These activities integrated a study on bullying and cyberbullying, which aimed to help the AEP to develop a more targeted and strategically appropriate action on this issue. The results of this will also be presented.Keywords: Gender Equality; Bullying and Cyberbullying; Conviviality in school environment, Indiscipline in the classroo

    Training Organization and Management intervention in the occupational safety and hygiene department of Conclusão- Estudos e Formação,Lda.

    No full text
    Relatório de Estágio do Mestrado em Ciências da Educação apresentado à Faculdade de Psicologia e de Ciências da EducaçãoO presente relatório visa descrever as atividades desenvolvidas ao longo do estágio curricular desenvolvido no âmbito do Mestrado em Ciências da Educação da Faculdade de Psicologia e Ciências da Educação da Universidade de Coimbra, na sede da empresa Conclusão – Estudos e Formação, Lda., durante nove meses. A Conclusão é uma empresa que se dedica à formação profissional, incluindo formação à distância, através das modalidades de e-learning e b-learning, não se restringindo apenas à formação presencial. Esta empresa desenvolve um trabalho que promove a aprendizagem ao longo da vida, proporcionando a todos os interessados/clientes a oportunidade de adquirir novos conhecimentos e/ou competências ou atualizar as adquiridas anteriormente, contribuindo assim para o seu desenvolvimento pessoal e profissional. Durante o período de estágio foram desenvolvidas atividades essencialmente ligadas ao apoio à gestão e administração da formação, especialmente na área de Segurança e Higiene no Trabalho. Além de todas essas atividades, foi também elaborado um estudo com o objetivo de avaliar o grau de satisfação das empresas que já recorreram aos serviços da Conclusão-Estudos e Formação, Lda. Este relatório inicia-se com um enquadramento teórico, necessário à fundamentação das atividades desenvolvidas. Numa segunda parte, é apresentada a entidade acolhedora do estágio e o seu funcionamento e, por fim, descrevemos as atividades levadas a cabo ao longo do estágio e o estudo realizado.This report aims to describe the activities that were developed during the curricular internship at Conclusão - Estudos e Formação, Lda’s company headquarter, which has lasted for nine months, within the scope of the Master degree in Sciences of Education of the Faculty of Psychology and Educational Sciences of the University of Coimbra. Conclusão dedicates itself to professional training, including distance training through e-learning and b-learning modalities, not restricting its scope of action exclusively to face-to-face training. This company works with the aim of promoting lifelong learning and providing all interested clients with the opportunity to acquire new knowledge and / or skills or update the ones acquired previously, thus contributing to their personal and professional development. During the internship period, the activities developed were essentially related to supporting management and administration of training, especially in the area of Safety and Hygiene at Work. In addition, a study was also carried out in order to assess the degree of satisfaction of companies that have already benefited from the services of Conclusão - Estudos e Formação, Lda. This report begins with a theoretical framework, which supported the activities that were developed. In a second part, the host entity as well as its functioning are presented and, finally, we describe the activities and the research carried out during the internship

    Do outro lado do espelho

    No full text
    Relatório de estágio do Mestrado em Ciências da Educação apresentado à Faculdade de Psicologia e Ciências da Educação da Universidade de Coimbr

    THE CONTRIBUTIONS OF TRAINING IN THE WORK CONTEXT FOR STUDENT TRAINING: PERCEPTIONS OF TUTORS AND GUIDING TEACHERS - A CASE STUDY

    No full text
    Dissertação de Mestrado em Administração Educacional apresentada à Faculdade de Psicologia e de Ciências da EducaçãoVivemos neste século XXI num contexto de complexidade, incerteza e mudança, o que se reflete no mundo do trabalho. Assim, este mostra-se cada vez mais exigente relativamente às competências que os trabalhadores devem evidenciar, sendo que as competências técnicas já não são suficientes. De facto, é imperativo que os jovens desenvolvam igualmente competências pessoais e interpessoais para enfrentar e dar resposta às solicitações das organizações. Esta é uma preocupação de quem educa os jovens e dedica, diariamente, tempo em tarefas com esta missão.Os alunos dos cursos profissionais realizam uma transição da vida escolar para a vida profissional, através de um estágio ou formação em contexto de trabalho, em que a escola realiza parcerias com organizações locais, nomeadamente com empresas. Antes desta transição, os alunos já realizaram formação na sociedade, em diferentes contextos de aprendizagem, nomeadamente com agentes como a família e como a escola, os quais iniciam e lançam os alicerces essenciais à sua futura integração profissional. A referida transição permite pôr em prática as competências aprendidas e desenvolvidas com estes agentes, e desenvolver outras competências que são essenciais à realização profissional dos futuros trabalhadores e ao sucesso e desenvolvimento sustentado das organizações. Nesta fase o aluno é acompanhado, orientado e avaliado por tutores das organizações, que fazem a ponte com a escola, através de professores orientadores. Este trabalho apresenta um estudo de caso sobre as perceções que os tutores e os professores orientadores dos alunos de um agrupamento de escolas do centro do país têm relativamente ao contributo desta fase do percurso escolar para a formação do aluno. Dito de outra forma, a investigação aqui descrita pretendeu averiguar se a formação em contexto de trabalho acrescenta valor à formação dos alunos e a que nível é que isso ocorre, na perceção de quem dá continuidade à sua formação nesta fase. Com este objetivo, foram realizadas entrevistas aos tutores das empresas, onde os alunos realizam a formação em contexto de trabalho, e um focus group com os professores orientadores desta formação. A análise dos resultados permite concluir que a Formação em Contexto de Trabalho (FCT) contribui significativamente para a formação do aluno, verificando-se muitas vantagens para vários intervenientes, sendo que os alunos são os principais beneficiários. Eles têm a possibilidade de aplicar os conhecimentos teóricos, contactando com a realidade, obtêm mais conhecimento do mundo do trabalho, aprendendo e desenvolvendo muitas competências, não só técnicas, mas também pessoais e interpessoais, ficando mais preparados para ingressar no mercado de trabalho. Porém, o estudo também permite concluir que existem alguns constrangimentos que limitam o contributo da FCT. Com base nos resultados obtidos, são apresentadas algumas propostas de melhoria da FCT.We live in this 21st century in a context of complexity, uncertainty and change, which is reflected in the world of work. Thus, this world is increasingly demanding regarding the skills that workers must demonstrate, and technical skills are no longer sufficient. In fact, it is imperative that young people also develop personal and interpersonal skills to face and respond to requests from organizations. This is a concern for those who educate young people and devote daily time to tasks with this mission.The students of professional courses make a transition from school to professional life, through an internship or training in a work context, in which the school establish partnerships with local organizations, namely with companies. Before this transition, students have already undergone training in society, in different learning contexts, namely with agents such as the family and the school, who initiate and lay the foundations essential for their future professional integration. This transition allows to put into practice the skills learned and developed with these agents, and to develop other skills that are essential to the professional fulfillment of future workers and to the success and sustained development of organizations. In this phase, the student is accompanied, guided and evaluated by tutors from the organizations, who make the bridge with the school, through guiding teachers.This work presents a case study about the perceptions that tutors and teachers guiding students from a group of schools in the center of the country have regarding the contribution of this phase of the school path to the formation of the student. In other words, the research described here aimed to ascertain whether training in the workplace adds value to the training of students and at what level does this occur, in the perception of those who guide their training at this stage. With this objective, interviews were conducted with the tutors of the companies where students carry out training in the workplace, and a focus group with the teachers who guide this training. The analysis of the results allows to conclude that the Training in Work Context (FCT) contributes significantly to the students’ training, with many advantages for several stakeholders, with the students being the main beneficiaries. They have the possibility to apply theoretical knowledge, contact reality, obtain more knowledge about the world of work, to learn and develop many skills, not only technical but also personal and interpersonal, thus becoming more prepared to enter the labor market. However, the study also allows us to conclude that there are some constraints that limit the contribution of FCT. Based on the results obtained, some proposals for improving the FCT are presented

    A Chave do Desenvolvimento. Uma experiência na Divisão de Educação e Ação Social da Câmara Municipal de Coimbra

    No full text
    Relatório de estágio do Mestrado em Ciências da Educação apresentado à Faculdade de Psicologia e Ciências da Educação da Universidade de Coimbr
    corecore