1,720,969 research outputs found
Archives and blank spots: scholarly perspectives for recovering Polish music (1794–1945)
Full text linkIn this article, the author tries to present the issue of blank spots in the history of Polishmusic since 1794 (the world premiere of Cud mniemany, czyli Krakowiacy i Górale [The supposedmirtacle, or Cracovians and highlanders] composed by Jan Stefani to the libretto of Wojciech Bogusławski is regarded as a symbolic beginning of national style in Polish music) up to the end of the SecondWorld War. It was a great period in history when Poland twice did not exist as a state (between1795 and 1918 and between 1939 and 1945).At the beginning the attention is drawn to the Polish music in the nineteenth century. Author describes new discoveries such as the Second Piano Quintet in E flat Major (with double bassinstead of second cello) by Józef Nowakowski (Chopin’s friend), and String Quartets op. 1 and monumentaloratorio Passio Domini Nostri Jesu Christi by Józef Elsner who was Chopin’s teacher in the Conservatory of Music in Warsaw (Elsner’s Passio discovered at the end of the twentieth century isregarded now as the most outstanding religious piece in the history of Polish music in the nineteenth century). Among other works author also mentions romantic opera Monbar (1838) by Ignacy Feliks Dobrzyński and first opera of Stanisław Moniuszko Die Schweitzerhütte (about 1839) written to the German libretto during composer’s studies at Singakademie Berlin. Addressing the issue of Polish music of the first half of the twentieth century author draws attention to the composer Eugeniusz Morawski regarded as the leading Polish author of programme music next to Mieczysław Karłowicz (unfortunately Morawski is still forgotten figure in the Polish musical life). Among others the importance of symphonic heritage of Feliks Nowowiejski, an author ofextremely popular in Europe during the second decade of twentieth century oratorio Quo vadis, is mentioned. At the end of article, the author takes up the problem of the enigmatic figure of Adolf Gużewski.The whole musical output of Gużewski, whose opera Dziewica lodowców [The Ice Maiden] was applauded in Warsaw and Russian opera houses in the second decade of the twentieth century, is now considered lost
On the trail of a trail, the trace of a trace. Kazimierz Przerwa-Tetmajer’s Cień Chopina and its compositional interpretations
Full text linkAt the beginning of this article, the author points out how quickly the image of Chopin as an artist who wrestled all his life with a mortal sickness (Chopin as a “singer of Weltschmerz”) took shape - an image which was subsequently taken up by European art of the fin de siecle. Attention then turns to the poem Cień Chopina [Chopin’s shadow], by the poet Kazimierz Przerwa-Tetmajer, highly fashionable during the Young Poland period, which can be ascribed to the “Weltschmerz current”. In contrast to earlier interpreters of this lyric, the author does not identify the lyrical subject of Tetmajer’s poem with the shadow (that is, the soul) of the Polish composer, but - referring to the observations of Barbara Sienkiewicz, who applied the Heideggerian formula of the “trace of a trace” to her exegesis of Tetmajer’s works - maintains that its hero is the shadow of Chopin’s shadow (or the shadow of his soul). Going on to analyse four song settings of this poem composed during the period 1900-1926 by Władysław Żeleński, Stanisław Lipski, Juliusz Wertheim and Ryta Gnus, and also the composition Cień Chopina by Witold Friemann (1913-46), scored for piano, baritone and orchestra, the author arrives at the conclusion that four composers - Żeleński, Wertheim, Gnus and Friemann - interpreted Tetmajer’s lyric in a way that is not entirely in keeping with the poet’s intentions. These composers, employing stereotypical Chopin formulas (a quasi-folk drone or chords imitating bells) or allusions to specific Chopin works, treated the lyrical subject of Tetmajer’s poem as identical to Chopin’s soul. Only Stanisław Lipski, who in his song forged a “pastoral scene”, referring to some extent to the most important features of the pastoral idiom elaborated by Beethoven on the pages of his Sixth Symphony, interpreted the figure of the lyrical subject of Tetmajer’s poem, listening to voices from the past, as a “double epiphenomenon” - a shadow of Chopin’s shadow
On the trail of a trail, the trace of a trace. Kazimierz Przerwa-Tetmajer’s Cień Chopina and its compositional interpretations
Full text linkAt the beginning of this article, the author points out how quickly the
image of Chopin as an artist who wrestled all his life with a mortal sickness (Chopin as
a “singer of Weltschmerz”) took shape – an image which was subsequently taken up by
European art of the fin de siècle. Attention then turns to the poem Cień Chopina [Chopin’s
shadow], by the poet Kazimierz Przerwa-Tetmajer, highly fashionable during the
Young Poland period, which can be ascribed to the “Weltschmerz current”. In contrast
to earlier interpreters of this lyric, the author does not identify the lyrical subject of
Tetmajer’s poem with the shadow (that is, the soul) of the Polish composer, but –
referring to the observations of Barbara Sienkiewicz, who applied the Heideggerian
formula of the “trace of a trace” to her exegesis of Tetmajer’s works – maintains that
its hero is the shadow of Chopin’s shadow (or the shadow of his soul). Going on to
analyse four song settings of this poem composed during the period 1900–1926 by
Władysław Żeleński, Stanisław Lipski, Juliusz Wertheim and Ryta Gnus, and also the
composition Cień Chopina by Witold Friemann (1913-46), scored for piano, baritone
and orchestra, the author arrives at the conclusion that four composers – Żeleński,
Wertheim, Gnus and Friemann – interpreted Tetmajer’s lyric in a way that is not entirely
in keeping with the poet’s intentions. These composers, employing stereotypical
Chopin formulas (a quasi-folk drone or chords imitating bells) or allusions to specific
Chopin works, treated the lyrical subject of Tetmajer’s poem as identical to Chopin’s
soul. Only Stanisław Lipski, who in his song forged a “pastoral scene”, referring to
some extent to the most important features of the pastoral idiom elaborated by Beethoven
on the pages of his Sixth Symphony, interpreted the figure of the lyrical subject
of Tetmajer’s poem, listening to voices from the past, as a “double epiphenomenon” –
a shadow of Chopin’s shadow
Eugeniusz Morawski – life and reception of the composers output
No full textPierwszym celem niniejszej pracy jest możliwie pełne odtworzenie biografii
kompozytora. Dzieje życia Eugeniusza Morawskiego niejako same wyznaczyły kształt części
biograficznej, która dzieli się na trzy dość symetryczne odcinki. Pierwszy z nich obejmuje
lata 1876–1908, spędzone przez artystę w Warszawie. Pierwszy okres życia artysty to nauka
kompozycji i fortepianu w Instytucie Muzycznym w Warszawie, studia plastyczne w Szkole
Sztuk Pięknych oraz przyjaźń z Mikalojusem Konstantinasem Čiurlionisem. Okres ten
zwieńczył aresztowanie zaangażowanego w działalność konspiracyjną kompozytora przez
carską ochranę w listopadzie 1907 roku i wydalenie z Rosji w marcu 1908 roku. Drugi
odcinek, relatywnie najkrótszy, obejmuje lata 1908–1930, spędzone przez Morawskiego we
Francji, gdzie powstała większość jego kompozycji i gdzie włączył się w działalność polskiej
kolonii artystycznej. Ostatni okres to lata 1930–1948, które twórca spędził w Polsce, szefując
najpierw szkole średniej Państwowego Konserwatorium Muzycznego w Warszawie, a
następnie ujednoliconemu PKM w latach 1932–1939. To również czas ostrych konfliktów z
Karolem Szymanowskim i ze wspierającą go frakcją kompozytorów. Waśnie te doprowadziły
do obłożenia Morawskiego środowiskową anatemą ze strony zwolenników autora Harnasiów, którzy gorliwie pilnowali, aby nazwisko jego adwersarza kojarzyło się jak najgorzej, a
nieliczne ocalałe z wojennej zawieruchy kompozycje pozostawały w zapomnieniu. Druga część pracy poświęcona jest recepcji twórczości Morawskiego. Jej celem jest
określenie, jak odbierana była twórczość tego kompozytora i jakie miejsce zajmowała i
zajmuje w panoramie muzyki polskiej XX wieku. Została podzielona na podrozdziały,
odpowiadające kolejnym omawianym utworom: symfonii Vae victis, poematom
symfonicznym Don Quichotte, Nevermore i Ulalume, baletom Miłość i Świtezianka oraz
ujętym wspólnie pieśniom i kwartetowi smyczkowemu. Pisząc ten rozdział korzystałem
głównie z materiałów prasowych publikowanych w okresie dwudziestolecia
międzywojennego. Z oczywistych względów część ta nie obejmuje nigdy nie wykonywanych
kompozycji Morawskiego, w tym zachowanej do naszych czasów muzyki scenicznej do Lilli
Wenedy, kantaty Kordecki i dwóch pieśni na głos i orkiestrę. Cytując materiały źródłowe
zachowałem oryginalną pisownię, poprawiłem jedynie interpunkcję. Nie poprawiałem
również i nie uzupełniałem również przykładów nutowych znajdujących się w korespondencji
Morawskiego i Čiurlionisa
Feliks Nowowiejski. Dzieła chóralne. Kolędy i pastorałki na chór mieszany a cappella
No full text76Nie dotycz
Eugeniusz Morawski – life and reception of the composers output
No full textLink archiwalny https://depotuw.ceon.pl/handle/item/357
Integration Attempts Paweł Mykietyn and the Composer’s Self-Reflection
No full textIn this paper, the author attempts to reconstruct the aesthetic views of Paweł Mykietyn, a leading Polish composer of the middle generation. Since Mykietyn has never presented his views comprehensively, the author reconstructs his opinions on the basis of published interviews with the composer, focusing on his ideas regarding musical and nonmusical inspirations, the significance of mathematical procedures in the compositional process, traditional musical forms, the role of quotations and self-quotations, experimentation with microtones and musical time, as well as the concept of music as autobiography
Hybrid Genres in Polish Operas of the Second Half of the Twentieth Century
No full textWydział HistorycznyPrzedmiotem dysertacji są operowe gatunki hybrydyczne, stanowiące rezultat przemieszania konstytutywnych cech różnych gatunków muzycznych. W pierwszym rozdziale przedstawiono kategorię hybryd gatunkowych w ujęciu teoretycznym. Próbowano zdefiniować pojęcia: opery, oratorium, kantaty, baletu, pantomimy i dramatu, czyli gatunków tworzących hybrydy gatunkowe. Następnie zdefiniowano hybrydy w postaci: opery-oratorium, opery-baletu, opery-pantomimy itp. W drugim rozdziale opisano metodę aktancyjną Algirdasa Juliena Greimasa. Przedstawiona konstrukcja teoretyczna została zaaplikowana do rozdziału trzeciego, stanowiącego analizę wybranych hybryd operowych wykształconych w twórczości kompozytorów polskich drugiej połowy XX wieku. Analizie poddane zostały następujące kompozycje: Raj utracony Krzysztofa Pendereckiego, Misterium Heloizy oraz Julia i Romeo Bernadetty Matuszczak, Danton czyli kilka obrazów z dziejów Wielkiej Rewolucji Francuskiej Zbigniewa Bargielskiego, Matka czarnoskrzydłych snów Hanny Kulenty, Ajelet córka Jeftego Augustyna Blocha oraz Jutro Tadeusza Bairda. Podsumowanie dotyczy interpretacji analiz zawartych w rozdziale trzecim. W zakończeniu dokonano analizy Qudsji Zaher Pawła Szymańskiego. Podstawowym celem badawczym była próba prześledzenia rozwoju gatunku operowego w Polsce po II wojnie światowej, widzianego z perspektywy syntez gatunkowych.The subject of the dissertation is the presence of hybrid genres in opera, resulting from the blend of the constitutive features characterizing different musical genres. The first chapter presents the theoretical approach to the category of hybrid genre. It includes the attempt to specify the following concepts: opera, oratorio, cantata, balet, pantomime and drama, all of which create the hybrid genres. Thereafter, the hybrids such as opera-oratorio, opera-ballet, opera-pantomime etc. are defined. The second chapter describes the method of Algirdas Julien Greimas. The theoretical approach presented in this part was applied in the third chapter, consisting of the analysis of the selected opera hybrids created by Polish composers of the second half of the 20th century. The following compositions were analysed: Raj utracony by Krzysztof Penderecki, Misterium Heloizy and Julia i Romeo by Bernadetta Matuszczak, Danton czyli kilka obrazów z dziejów Wielkiej Rewolucji Francuskiej by Zbigniew Bargielski, Matka czarnoskrzydłych snów by Hanny Kulenty, Ajelet córka Jeftego by Augustyn Bloch as well as Jutro by Tadeusz Baird. The recapitulation includes the interpretation of the analyses comprised in the second chapter. In the conclusion the analysis of Qudsja Zaher by Paweł Szymański was presented. The main aim of the research was to trace the evolution of the opera genre in Poland after the Second World War from the perspective of the genre synthesis
‘Keen listening’. Andrzej Chłopecki as a musicologist, critic, radio presenter and promoter of new music
No full textWydział Nauk o SztuceAndrzej Chłopecki (1950–2012) był pierwszoplanową postacią polskiej krytyki muzycznej ostatnich kilku dekad. Jego recenzje i felietony wyznaczyły kształt polskiej krytyki muzycznej, sytuując go w gronie jej najwybitniejszych przedstawicieli, takich jak Stefan Kisielewski, Zygmunt Mycielski, Jan Weber czy Bohdan Pociej. Działalność Chłopeckiego obejmowała, obok szeroko rozumianej krytyki muzycznej, przede wszystkim prowadzenie autorskich audycji w Programie 2 Polskiego Radia, ale także pracę naukową i dydaktykę akademicką oraz członkostwo w radzie programowej festiwalu „Warszawska Jesień” oraz w wielu innych organizacjach muzycznych. Chłopecki podejmował także aktywne działania w zakresie promowania twórczości polskiej w kraju i poza jego granicami, tym samym przyczyniając się do powstania wielu ważnych utworów wpływających na obraz polskiej muzyki współczesnej i ich prezentacje o zasięgu międzynarodowym.
Niniejsza praca jest pierwszą monografią poświęconą postaci Andrzeja Chłopeckiego. Pierwsza część pracy prezentuje biografię twórczą Chłopeckiego w czterech obszarach: jako muzykologa, krytyka, radiowca i promotora nowej muzyki. Druga, najbardziej rozbudowana część rozprawy, dotyczy jego twórczości jako krytyka i muzykologa. Publicystyka została potraktowana jako najbardziej twórczy obszar działalności Chłopeckiego jako krytyka, dlatego omówieniu podlega zarówno tematyka tej grupy tekstów podzielona na zagadnienia, takie jak funkcjonowanie muzyki w obiegu publicznym, jej historia i estetyka, kicz, krytyka muzyczna, jak i ich ukształtowanie językowe, a poprzedza ją rozdział dotyczący felietonu jako gatunku oraz felietonu muzycznego. W części poświęconej twórczości Chłopeckiego jako muzykologa omówione zostały jego eseje poświęcone problemom estetyki muzyki współczesnej, które poprzedza wprowadzenie do problematyki narracji historycznej dotyczącej muzyki XX wieku, a także jego praca doktorska o życiu i twórczości Albana Berga.
Opracowanie takiego zagadnienia wymagało zastosowania interdyscyplinarnych metod badawczych. Ze względu na koncentrację na wybranych aspektach życia Chłopeckiego, to jest jego działalności zawodowej, pierwszą część pracy zaliczyć można do biografii tematycznej. Drugą część rozprawy cechuje pluralizm metod – analiza retoryczna tekstów krytyka jest typowa dla prac polonistycznych, ich interpretacja natomiast wymusiła sięgnięcie do różnych propozycji metodologicznych właściwych krytycznej analizie dyskursu sytuującego się pomiędzy historią, estetyką i socjologią muzyki.Andrzej Chłopecki (1950–2012) was a leading figure in Polish music criticism of the last few decades. His reviews and columns helped to shape Polish music criticism, situating him among its most outstanding representatives, alongside such figures as Stefan Kisielewski, Zygmunt Mycielski, Jan Weber and Bohdan Pociej. Besides music criticism as widely understood, Chłopecki’s work included first and foremost presenting his own programmes on Polish Radio 2, but also scholarly work and lecturing, as well as membership of the ‘Warsaw Autumn’ programme committee and many other musical organisations. Chłopecki also played an active part in promoting Polish music at home and abroad, thereby contributing to the composition of many important works that influenced the landscape of Polish contemporary music and its presentation on a global scale.
The present work is the first monograph devoted to Andrzej Chłopecki. The first part presents Chłopecki’s career in four areas: as a musicologist, critic, radio presenter and promoter of new music. The second, longer part of the work concerns his work as a critic and musicologist. Journalism is treated as the most creative domain of Chłopecki’s work as a critic, hence the discussion of both the subject matter of this group of texts, divided according to themes, such as the functioning of music in the public arena, its history and aesthetics, kitsch and musical criticism, and also their linguistic form, and it is preceded by a chapter on the column as a genre in general and the music column in particular. In the part devoted to Chłopecki’s work as a musicologist, I discuss his essays devoted to aesthetic questions relating to contemporary music, which is preceded by an introduction to the historical narrative concerning twentieth-century music, and also his doctoral dissertation on the life and work of Alban Berg.
Such a range of themes required the use of interdisciplinary research methods. On account of the focus on selected aspects of Chłopecki’s career, the first part of this work can be classified as a thematic biography. The second part is marked by a methodological pluralism – the rhetorical analysis of the critic’s texts is typical of works from the field of Polish philology, while their interpretation obliged me to turn to a range of methodological propositions proper to critical analysis of discourse encompassing the history, aesthetics and sociology of music
Mozart’s solo vocal pieces as dedicated works
No full textWydział Historyczny: Instytut MuzykologiiMimo znakomitej recepcji dzieł Wolfganga Amadeusza Mozarta i wielu dzieł naukowych poświęconych jego twórczości, solowe utwory wokalne, które uważane są za marginalne, uważane są za niezbyt ciekawy przedmiot badań muzykologicznych. Grupa utworów wspomnianych w tytule składa się z dwóch zasadniczych typów utworów – pierwsza pojawia się we współczesnym piśmiennictwie jako „aria koncertowe”, druga zawiera drobne utwory wokalne opisane jako pieśni. Fenomenem analizowanej grupy utworów jest jej użytkowy charakter, który ewokuje zespół pewnych cech stylistycznych. Zawsze jednak w tym przypadku Mozart tworzył muzykę, mając na uwadze konkretnego wykonawcę. Dlatego celem tej pracy jest uzupełnienie luki w dawnym i współczesnym piśmiennictwie poświęconemu Mozartowi. Elementem, który spaja omawiane działa jest rola kompozytora – dopasowanie dzieł do możliwości wykonawcy, co było niezwykle ważne dla jakości przyszłych wykonań. Pierwszy rozdział poświęcony jest kontekstowi genologicznemu omawianych utworów. Drugi przedstawia specyfikę dedykacji w literaturze i w muzyce. Trzeci zawiera charakterystykę pieśni i arii Mozarta. Czwarty to omówienie problematyki profilu wokalnego. Ostatni rozdział zawiera przykładowe rekonstrukcje kilku profilów wokalnych śpiewaków Mozarta.Despite the excellent reception of Wolfgang Amadeus Mozart’s output around the world and numerous scholarly works devoted to his life and his creation, solo vocal works, which occupy the marginal position of his compositional work, are often considered as not-so-attractive subject of musicological research. The group of pieces mentioned in the title consists of two types of works – the first one appears in the contemporary writing under the description “concert arias”, the second one includes a number of minor vocal pieces described as songs. The phenomenon of the analysed group of works is their practical character, which has evoked certain set of stylistic features. In all of these cases – the insert arias, occasional pieces and even the songs – Mozart created music with a concrete performer in mind. All of this was to assure a successful performance and the achievement of desirable artistic success. Therefore the aim of this dissertation is to fill the gap existing in previous and contemporary research. The factor that conglomerates appurtenant pieces is the composer’s role – customizing and matching them to the performers’ capabilities, which was very advantageous for the quality of future perfomances. The first chapter presents the genological context for discussed pieces. The second is devoted to specifics of dedication (in literature and in music). The third chapter provides characteristics an typology of Mozart’s songs and arias. The fourth chapter provides discussion about the concept of vocal profile, and this chapter is followed by presentation of Mozat’s singers’ vocal profiles
- …
