1,720,977 research outputs found
Aktywność Ligi Kooperatystek w Polsce wobec zagrożenia państwa w latach 1935–1939
Full text linkUniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny w Siedlcach34536
The role of “Peasants’ Self – Help” co-operatives in the life of village (1944–1989)
No full textThis paper describes the conditions of establishing new socialist cooperatives
for peasants after the World War II according to the patterns of central
planned economy and new political goals changing the Polish society into
equity. The economic and socio-cultural role of these co-ops were shown in the
process of village’s modernization
Panslawizm - idea żywa czy zapomniana?
Full text linkThe idea and developing of Pan-Slavism movement in XIX–XXI c. was shown in this
paper. It has been manifested as political and socio-cultural movement in political conceptions,
plans and papers, literature, music and objects of fine art, inspired by folks motives, which glorified the Slavic’s unity and power. The main centers of Pan-Slavism were characterized in Czech, Slovakia, Russia, on the Polish territory and among the southern Slavs – on Balkans and a t the Adriatic seaside. Results of these political conceptions and unfair advantage these ideas to the imperial goals of great states were also analyzedW artykule przedstawiono pojęcie i rozwój panslawizmu jako ruchu politycznego oraz
społeczno-kulturalnego w XIX i XXI w. Słowian w Europie Środkowo-Wschodniej. Przejawiał
się on w koncepcjach i traktatach politycznych, działach literackich, utworach muzycznych, nawiązujących
do motywów ludowych i sztukach plastycznych oraz gloryfikujących potęgę jedności
Słowian. Scharakteryzowano główne ośrodki i działaczy panslawistycznych w Czechach, Słowacji, Rosji, na ziemiach polskich i wśród Słowian południowych – na Bałkanach i wybrzeżach Adriatyku. Analizowano rezultaty realizacji politycznych koncepcji panslawistycznych oraz wykorzystywanie tej idei do celów imperialnych przez wielkie mocarstw
Spółdzielczość Południowego Podlasia w XIX wieku – do 1939 r.
No full textW artykule przedstawiono oddziaływanie idei spółdzielczej powstawanie pierwszych spółdzielni różnych typów (głównie oszczędnościowo-pożyczkowych, spożywców, rolniczo-handlowych, mleczarskich i innych) na Południowym Podlasiu u schyłku X IX w. a ż po 1939 r. Spółdzielnie, wyrastające z wcześniejszej tradycji filantropijnej, stanowiły przejaw samoorganizacji społeczności lokalnych dla zaspokajania wielu potrzeb bytowych, kształtowały działaczy gospodarczo-społecznych, uczyły zaradności, przedsiębiorczości i współpracy dla wspólnego dobra.This paper presents the influence of economic collaboration ideas and establishing of the firth differentco-ops (mainly saving and credit, consumer, peasant’s trade and supply, dairy and others) on South Podlasie at the end of XIX c. up to 1939 in towns and villages. The centres of co-operatives’ propaganda were also shown. The philanthropic foundations prepared at the beginning the underground for future co-operative associations, created by educated people among nobles, priests, medicines, teachers and – with time going – by peasants’ leaders. Co-ops had served for local societies in everyday needs. They had formed social leaders, had taught remedy and entrepreneurship
Co-operatives traditions of Łomża
No full textTradycje spółdzielcze Łomży sięgają schyłku XIX w., gdy to gubernialne miasto, leżące blisko granicy Cesarstwa Rosyjskiego i Niemieckiego, przeżywało okres rozwoju gospodarczego, pojawiania się nowych inicjatyw w przemyśle, rzemiośle i handlu oraz napływu ludności i szybkiego rozwoju przestrzennego miasta. Łomża stawała się centrum finansowym dla okolicy, powstawały tu instytucje drobnego kredytu i placówki oszczędnościowo – pożyczkowe o różnym charakterze i klienteli. W 1883 r. powstała kasa Pożyczkowa Przemysłowców Łomżyńskich, a w 1897 r. rozpoczęto organizację pierwszej spółdzielni spożywców. Większy rozwój inicjatyw spółdzielczych był możliwy dopiero podczas rewolucji 1905 r., zwłaszcza gdy w 1907 r. powstał w mieście oddział Towarzystwa Kooperatystów. Wielki rozwój spółdzielczości w Łomży nastąpił w okresie międzywojennym. Miał tu siedzibę oddział terenowy Związku Spółdzielni Spożywców „Społem”, który obsługiwał także spółdzielnie z okolicznych powiatów. Działała tu także Kasa Stelczyka i Centralna Spółdzielnia Mleczarska „Zdrowie”. Po II wojnie światowej oddział Związku „Społem” został otwarty ponownie w 1945 r., jednak w 1950 r. nastąpiła jego likwidacja w związku z reorganizacją polskiej spółdzielczości i powstaniem sieci GS „Samopomoc Chłopska”. W 1958 r. powstała Łomżyńska Spółdzielnia Mieszkaniowa, która umożliwiła poprawę warunków bytowych ponad 30 tys. mieszkańców miasta. W Łomży istniały powiatowe (a od 1975 r. wojewódzkie) związki spółdzielni różnych branż Większy rozwój spółdzielczości obserwowany był w okresie wojewódzkim miasta, załamany jednak likwidacją systemy socjalistycznej struktury spółdzielczości na początku transformacji ustrojowej. Łomżyńskie spółdzielnie, chociaż poniosły dotkliwe straty, zdołały przystosować się do warunków wolnorynkowych.Co-operatives traditions in Łomża had reached to the end of XIX c. This small town was a capital of provincial district in the Russian Empire, very oppressive against initiatives of Polish associations. Patterns of co – operative activity had met here the long lasting difficulties to adaptation. There were no co-operatives rules and decisions to allowed for registration depended of voluntary of authority in the capital of the state in Petersburg until 1905/1906. Łomża had developed very quickly in the end of XIX c. as a small industrial, craftsmen and trade centre. The town became a financial center for the nearest region. Early co – operative initiatives had appeared here in 80. XIX. in area of credit and saving chaises associated entrepreneurs, craftsmen, shopkeeper. This chaise self – helped, established in 1884 was open for everybody, which had been occupied in mentioned activity. It was very useful, win a success, in 1909 it associated 1581 members. This chaise a part of surplus had given for support poor people, the organization of fire-fighters, schools and hospitals This initiative of an economic association was later more than 20 years to compare the western part of Polish lands under German power. Local social groups of middle class, intellectuals as well craftsmen and shopkeepers were interested in developing such organizations. The local newspaper “Wspólna Praca” (Common Work) supported proves and propagated co-operative patterns of activity. Consumer co-operatives also appeared in Łomża late, in 90. XIX. The first such co-ops were registered in 1897 as open society, it had survived and also win a success. The success lead to the similar initiatives Better condition for establishing the Polish societies appeared during the revolution 1905-1907. The registration was decided on governor level. Many new co-ops appeared in this time. Three new consumer co-ops were established in Łomża. One of them, created in 1906, had provided the bakery, the biggest in the town. It decided about lower price for brad. The new impulse for developing of co-ops gave the Co-operators Society, which units was established in Łomża in 1907 in the seat of newspaper “Common Work”. Consumer co-ops survived in Łomża time of the I world war supporting habitants of the town, not only members, in food strictly limited by German occupants. Co-ops also helped war’s refuges. In the independent Poland in the middle wars time, co-operative movement had good conditions of developing and Łomża became the co-operative centre in the region, mainly consumers, credits and agricultural trade. Local consumer co-operatives entered into countrywide alliance and there were the seat of regional unit of the Consumer Co-operatives Alliance “Społem” (Together) here. It invested in real estate, built the railway to the own wholesale, which applied different co-ops from this region in small towns and villages. Łomża was also the financial center with The Stefczyk’s Chaises giving the cheep credit for local society. After the second world war co-operatives existed in Poland as an important part of national, central planed economy, so called “socialized social economy”. It meant the big quantitative development and appearance of new branches of co-ops as workers’ labour, disables persons, craftsmen, self-help peasants, housing. Co-ops had possibility to provide the large social and cultural activity addressed to different groups of society: employees and their families, women, youth, disabled persons. Łomża became the seat of provincial units of countrywide alliances of different type of co-ops
Spółdzielczość Południowego Podlasia w XIX wieku – do 1939 r.
Full text linkW artykule przedstawiono oddziaływanie idei spółdzielczej powstawanie pierwszych spółdzielni różnych typów (głównie oszczędnościowo-pożyczkowych, spożywców, rolniczo-handlowych, mleczarskich i innych) na Południowym Podlasiu u schyłku X IX w. a ż po 1939 r. Spółdzielnie, wyrastające z wcześniejszej tradycji filantropijnej, stanowiły przejaw samoorganizacji społeczności lokalnych dla zaspokajania wielu potrzeb bytowych, kształtowały działaczy gospodarczo-społecznych, uczyły zaradności, przedsiębiorczości i współpracy dla wspólnego dobra.This paper presents the influence of economic collaboration ideas and establishing of the firth differentco-ops (mainly saving and credit, consumer, peasant’s trade and supply, dairy and others) on South Podlasie at the end of XIX c. up to 1939 in towns and villages. The centres of co-operatives’ propaganda were also shown. The philanthropic foundations prepared at the beginning the underground for future co-operative associations, created by educated people among nobles, priests, medicines, teachers and – with time going – by peasants’ leaders. Co-ops had served for local societies in everyday needs. They had formed social leaders, had taught remedy and entrepreneurship
Modernity at landlords manors on Podlasie in 19th /20th centuries
No full textPodlasie at the second half of 19th century has been a territory undeveloped, land of back
warded agriculture, traditional three-field system of cultivation and lack of visible enterprises of
food processing. Trade and credit services were in Jewish hands. The usury was an intense
calamity all groups of society. The great national tragedy – collapse of the January insurrection of
1863 and the enfranchisement of peasants done by the tsar authority consolidated the feeling of
hopelessness, very difficult to overcome. Under the influence of Positivism ideas ad propaganda of
everyday work for developing the civilization level of the country, in the circle of aristocracy and
intelligentsia we can observe the firth proofs of modernization of nobles’ manors, better agriculture, beginning of new crow cultures, horticulture, plantations of sugar beet roots, willows and
potatoes, using of modern agricultural tools. The landlords and middle manors’ owners, also
tenants had invested into melioration of lands, developing of apiculture and honey – processing,
cattle and poultry breeding, also fishery farming. It had appeared early establishing of food
processing enterprises such as sugar-works, oil mills, ponds.
The Agricultural Society in the province of Siedlce, established by prince Władysław
Światopełk-Czetwertyński, had taken the big role in cultivation of civilization progress on
Podlasie. The Society propagated establishing agricultural circles, usually provided by landlords,
jointed landlords and peasants in common work on developing the country and promoting the
agricultural education. Agricultural circles promoted also common, co-operative economic
activity, such as agricultural shops, saving and credit, chaises, dairy. There were the first step into
taking their matters in their hands, building social links and the origin of new the Polish citizen’s
society
Nowoczesność w majątkach ziemiańskich na Podlasiu w XIX–XX w.
No full textPodlasie at the second half of 19th century has been a territory undeveloped, land of back warded agriculture, traditional three-field system of cultivation and lack of visible enterprises of food processing. Trade and credit services were in Jewish hands. The usury was an intense calamity all groups of society. The great national tragedy – collapse of the January insurrection of 1863 and the enfranchisement of peasants done by the tsar authority consolidated the feeling of hopelessness, very difficult to overcome. Under the influence of Positivism ideas ad propaganda of everyday work for developing the civilization level of the country, in the circle of aristocracy and intelligentsia we can observe the firth proofs of modernization of nobles’ manors, better agriculture, beginning of new crow cultures, horticulture, plantations of sugar beet roots, willows and potatoes, using of modern agricultural tools. The landlords and middle manors’ owners, also tenants had invested into melioration of lands, developing of apiculture and honey – processing, cattle and poultry breeding, also fishery farming. It had appeared early establishing of food processing enterprises such as sugar-works, oil mills, ponds.
The Agricultural Society in the province of Siedlce, established by prince Władysław Światopełk-Czetwertyński, had taken the big role in cultivation of civilization progress on Podlasie. The Society propagated establishing agricultural circles, usually provided by landlords, jointed landlords and peasants in common work on developing the country and promoting the agricultural education. Agricultural circles promoted also common, co-operative economic activity, such as agricultural shops, saving and credit, chaises, dairy. There were the first step into taking their matters in their hands, building social links and the origin of new the Polish citizen’s society
Polish Co-operatives in Relation to Globalisation (Thesis for Discussion)
No full textW artykule opisano 18 tez ukazujących uwarunkowania przechodzenia polskich spółdzielni z gospodarki centralnie sterowanej do wolnorynkowej rywalizacji w wymiarze globalnym. Polskie spółdzielnie weszły w okres transformacji gospodarczej w gospodarkę wolnorynkową osłabione, w stanie dezorganizacji, bez fachowej pomocy organizacji spółdzielczych drugiego stopnia, centralnych i regionalnych związków spółdzielczych oraz przy dużym ubytku majątku, bardzo szybko sprywatyzowane i spontanicznie. Porównanie z nowymi, lepiej zorganizowanymi prywatnymi przedsiębiorstwami było bardzo trudne i prowadziło do wielu porażek. Rola nowych organizacji spółdzielczych, takich jak izby gospodarcze, stowarzyszenia i fundacje, była bardzo ważna w tym dostosowaniu się do nowej trudnej sytuacji biznesowej. Spółdzielnie próbowały unowocześniać swoje sklepy i przedsiębiorstwa bez wielkich kapitałów, wykorzystując do tego nadwyżki. Spółdzielnie odpowiedziały na nowe wyzwania, uzyskując nowe wzorce działalności biznesowej. Spółdzielnie konsumenckie z pomocą szwedzkich kooperantów stworzyły ogólnopolską sieć specjalistycznych sklepów „Lux” i dyskontów. Samopomocowe spółdzielnie chłopskie zorganizowały podobną sieć na wsi. Negatywne tendencje zostały zatrzymane w połowie lat 90. i od tego czasu obserwujemy powolny proces koncentracji, łączenia osłabionych jednostek, zwłaszcza w sieci mleczarskiej i bankowej sieci spółdzielczej. Polskie spółdzielnie walczą o miejsce na rynku w rywalizacji z międzynarodowymi sieciami i przedsiębiorstwami, niekiedy z sukcesami w skali lokalnej lub krajowej. Zresztą przepaść między spółdzielniami w krajach wysoko rozwiniętych, działających w skali globalnej, łączących wspólne wysiłki na rzecz efektywności, a polskimi, jest wciąż bardzo duża.This paper described 18 thesis showing the circumstances of the Polish co-ops’ trans[1]formation from central planed economy towards free market rivalry in global scope. Polish co-operatives entered into time of economical transformation into free market economy weakened, in state of disorganisation, without professional assistance of second level co[1]operatives organisations, central and regional unions of co-ops and with big lack in estate, privatised very quickly and spontaneously. The comparison with new, better organised private enterprises were very difficult and lead many defeats. The role of new co-operative organisations like economic chambers, associations and foundations was very important in this adaptation to new difficult condition of business. Co-ops tried to modernize their shops and enterprises without big capitals, using surplus for it. Co-ops answered for the new chal[1]lenges getting new patterns of business activity. Consumer co-ops created countrywide net of specialized shops “Lux” and discount with the assistance of Swedish co-operators. Self – help peasant co-ops organized similar net in countryside. The negative trends were stopped in the middle of 90. and since this time we have could observe the slowly process of concentration, fusion of weakened units, especially in dairy and banking co-operative net. Polish co-ops fight on the place on the market in rivalry with international nets and enterprises, sometimes with success in local or country scope. Anyway, the gap between co-ops in high developed countries, acting in global scale, jointing common efforts for efficiency and Polish ones has been still very big
- …
