Hitit Üniversitesi Kurumsal Akademik Arşivi
Not a member yet
6720 research outputs found
Sort by
Comparing DeepSeek and GPT-4o in ECG interpretation: Is AI improving over time?
No full textBackground: DeepSeek is a recently launched large language model (LLM), whereas GPT-4o is an advanced ChatGPT version whose electrocardiography (ECG) interpretation capabilities have been previously studied. However, DeepSeek's performance in this domain remains unexplored. Objectives: This study aims to evaluate DeepSeek's accuracy in ECG interpretation and compare it with GPT-4o, emergency medicine specialists, and cardiologists. A secondary aim is to assess any performance changes in GPT-4o over one year. Methods: Between February 9 and March 1, 2025, 40 ECG images (20 daily routine, 20 more challenging) from the book 150 ECG Cases were evaluated by both GPT-4o and DeepSeek, each model tested 13 times. The accuracy of their responses was compared with previously collected answers from 12 cardiologists and 12 emergency medicine specialists. GPT-4o's 2025 performance was compared to its 2024 results on identical ECGs. Results: GPT-4o outperformed DeepSeek with higher median correct answers on daily routine (14 vs. 12), more challenging (13 vs. 10), and total ECGs (27 vs. 22) with statistically significant differences (p=0.048, p<0.001, p<0.001). A moderate agreement was observed between the responses provided by GPT-4o (p<0.001, Fleiss Kappa=0.473), while a substantial agreement was observed in the responses provided by DeepSeek (p<0.001, Fleiss Kappa=0.712). No significant year-over-year improvement was observed in GPT-4o's performance. Conclusion: This first evaluation of DeepSeek in ECG interpretation reveals its performance is lower than that of GPT-4o and human experts. While GPT-4o demonstrates greater accuracy, both models fall short of expert-level performance, underscoring the need for caution and further validation before clinical integration
The traces of garip poetry in Cypriot Turkish literature and PembeMarmara
No full textSince beginning, Cypriot Turkish Literature has maintained an organic connection with Turkish Literature in Turkey. This relationship bacame particularly visible when Garip Movement, which shaped Turkish poetry until the 1950s, began to infleunce Cypriot Turkish poetry in the 1950s with a delay of approximately ten years and continued its impact into the 1960s. Cypriot Turkish Literature, shaped both by its uninterrupted cultural ties with Turkey and by its own socio-political realities, transformed many characteristics of Garip poetry and created its own unique form. Among the poets who reflected traces of Garip movement in Cypriot Turkish Literature during 1950-1960 period, Pembe Marmara stands out as one of the strongest and most distinctive figures. Beginning her career with a hece-romantic style and then moving towards poetry marked by national sentiment in the 1940s, Marmara adopted the simplicity, focus on ordinary people, humorous tone and emotional connections built through everyday objects characteristic of the Garip movement during the post -1950 period. She reinterpreted these qualities in her own poetic practice. The influences of Orhan Veli, Melih Cevdet and Oktay Rıfat, who reshaped Turkish poetry through their innovative approach, are visible in Marmara's work. vii This study evaluates the effects of the Garip movement on Cypriot Turkish Literature, focusing especially on the traces of Garip poetics in Pembe Marmara's poetry in terms of theme, form and language. While the Garip movement in 1940s Turkey embraced an approach centered on ordinary individulas, daily life and colloquial speech, its reflections became particularly evident in Cypriot Turkish Literature after the 1950s and influenced several poets. Pembe Marmara, who produced poetry shaped by both personal and social sensitivities, created her own poetics through the simple, sincere, humorous and emotionally restrained style of Garip poetry. The aim of this study is to examine the traces of the Garip movement in Cypriot Turkish Literature and to reveal how Pembe Marmara 's poetic style developed in dialogue with the principles of Garip poetry.Kıbrıs Türk Edebiyatı başlangıcından itibaren Türkiye'deki Türk Edebiyatı ile arasındaki organik bağı sürdürür. Bu bağ, Türk şiirinde 1950'ye kadar varlık gösteren Garip şiirinin on yıllık bir gecikmeyle, 1950'lilerde, Kıbrıs Türk şiirini etkilemeye başlaması ve 1960'lara kadar Kıbrıs Türk şiirinde tesirini sürdürmesiyle devam eder. Kıbrıs Türk Edebiyatı, gerek Türkiye ile kesintisiz bir kültürel bağlantı içerisinde olması sebebiyle gerekse de kendi sosyal ve siyasi gerçeklikleri nedeniyle Garip şiirinin birçok özelliğini kendine has bir biçime dönüştürür. Kıbrıs Türk Edebiyatı'nda 1950-1960 yıllarında Garip izlerinin görüldüğü sanatçılardan biri de Garip akımının en güçlü ve uzun soluklu temsilci olan Pembe Marmara'dır. 1940'lı yıllarda hececi-romantik bir anlayışla milli duyarlılığı şiirlerine taşıyan Marmara, şiirdeki esas hüviyetini 1950'lerden itibaren Garip şiir anlayışıyla yazdığı şiirleriyle sağlar. Orhan Veli, Melih Cevdet, Oktay Rifat'ın şiir sanatına ait kalıplaşmış söylem ve biçimlerin dışına çıkarak oluşturdukları yeni Türk şiiri bu yeni özellikleriyle Kıbrıs Türk Edebiyatı'nda özellikle Pembe Marmara'nın sade söyleyiş, gündelik nesnelerle kurulan duygusal bağ ve hafif ironiyle birleşen şiirlerinde yankısını bulur. Bu nedenle Marmara, Kıbrıs Türk edebiyatında Garip etkisinin görüldüğü önemli isimlerden biri olur. Bu çalışmada, Kıbrıs Türk Edebiyatı'nda Garip akımının etkileri değerlendirilmiş; özellikle Pembe Marmara şiirinde Garip şiirinin biçim, tema ve dil özelliklerinin izleri incelenmiştir. 1940'ların Türkiye'sinde ortaya çıkan Garip akımının sıradan insanı, gündelik hayatı, konuşma dilini şiire taşıyan yaklaşımı; Kıbrıs Türk Edebiyatı'na özellikle 1950 sonrası yansımış ve birçok şairde etkisini göstermiştir. Pembe Marmara da hem bireysel hem de toplumsal v duyarlıkları dile getirirken Garip şiirinin sade, samimi, mizahi yönünü kendi poetikası içinde yeniden üretmiştir. Çalışmamız da Garip şiirinin Kıbrıs Türk Edebiyatı'ndaki izlerini incelemek ve bu bağlamda Pembe Marmara'nın şiir estetiğinin Garip şiirinin poetik ilkeleriyle nasıl bir etkileşim içinde olduğunu ortaya koymak amacıyla hazırlanmıştır
A Rankine-Kalina combined cycle hybrid system integrated with low-temperature geothermal and solar energy for sustainable hydrogen production: Comprehensive 9E analysis
No full textA new hybrid system model is proposed in which solar energy is integrated into low-temperature geothermal resources, which possess significant global potential but face challenges when directly utilized for energy production. In the proposed system, the low-temperature geothermal resource is used to preheat the thermal oil circulating in the parabolic trough solar collector. This approach allows the geothermal source to contribute to energy production and ensures system continuity during periods of insufficient solar radiation. The proposed hybrid system consists of a combined thermodynamic cycle in which the Rankine and Kalina cycles are used together. The Rankine cycle utilizes the system's primary heat source, whereas the Kalina cycle enhances overall efficiency by recovering the waste heat generated in the Rankine process. The electrical energy generated by the system is utilized for water electrolysis, thereby demonstrating the system's potential for hydrogen production. The entire system is comprehensively evaluated using energy, exergy, environment, economy, exergoeconomic, exergoenvironmental, enviroeconomic, energoeconomic, and energoenvironmental analyses (9E analysis method). The proposed hybrid system demonstrates an energy efficiency of 20.52 % and an exergy efficiency of 22.53 %. The hydrogen production mass flow rate is calculated as 0.05386 kg/s. The levelized cost of energy (LCOE) for the hybrid system was calculated as 0.1133 /kg H2. Based on energy-economic and exergy-economic evaluations, the specific costs of energy and exergy losses in the system are determined as 0.2099 Wh/, respectively. The energoeconomic environmental cost and the exergyeconomic environmental cost are found to be 68.79 /year, respectively. According to the environmental analysis, the system enables 22,283 tCO2/year of avoided emissions and yields a sustainability index of 1.291
Design of an internet of things-based wireless data logger powered by hybrid energy harvesting
No full textIn this thesis study, a hybrid data logger combining Solar and Radio Frequency (RF) energy has been designed to address the energy continuity problem of Wireless Sensor Networks deployed in rural or central areas. Aiming to overcome the maintenance challenges of traditional battery-based systems, this design features a high-performance ESP32 microcontroller and a long-range LoRa communication module at its core. The power management architecture is built upon the MPPT-based CN3791 IC, which ensures maximum efficiency from photovoltaic panels, and the AEM30940 RF energy harvesting module, which supports the system by recovering ambient electromagnetic waves. Thanks to this hybrid topology, the continuous operation of the system is guaranteed by the activation of the RF unit in cases where solar energy is insufficient.
Experimental tests confirmed that the system is capable of storing energy even at low irradiance levels such as 100 W/m², and that the RF unit extends battery life by waking up at microwatt-level input powers. Furthermore, with the offline-first software algorithm developed to ensure data integrity, data is recorded to a local SD card during connection disruptions and synchronized with the cloud server once the connection is re-established. The obtained results demonstrate that the proposed system offers an autonomous, reliable, and sustainable solution for industrial and agricultural IoT applications by overcoming the energy bottleneck.Bu tez çalışmasında, kırsal veya merkezi alanlarda konumlandırılan Kablosuz Sensör Ağlarının (Wireless Sensor Network, WSN) enerji sürekliliği problemini çözmek amacıyla, Güneş ve Radyo Frekansı (RF) enerjisinden hibrit yapıda enerji hasat elde edebilen bir veri kaydedici tasarlanmıştır. Geleneksel batarya tabanlı sistemlerin bakım zorluklarını aşmayı hedefleyen bu tasarımın merkezinde, yüksek performanslı ESP32 mikrodenetleyicisi ve uzun menzilli LoRa haberleşme modülü yer almaktadır. Güç yönetim mimarisi, fotovoltaik panellerden maksimum verimi sağlayan Maksimum Güç Noktası İzleme (Maximum Power Point Tracking, MPPT) tabanlı CN3791 entegresi ve ortamdaki elektromanyetik dalgaları geri kazanarak sisteme destek sağlayan AEM30940 RF enerji hasadı modülü üzerine inşa edilmiştir. Bu hibrit topoloji, güneş enerjisinin yetersiz kaldığı durumlarda RF birimini devreye alarak sistemin kesintisiz çalışmasına destek olmaktadır.
Gerçekleştirilen deneysel testlerde, sistemin 100 W/m² gibi düşük ışınım seviyelerinde dahi enerji depolayabildiği ve RF biriminin mikrowatt seviyesindeki giriş güçlerinde uyanarak batarya ömrünü uzattığı doğrulanmıştır. Ayrıca, veri bütünlüğünü sağlamak adına geliştirilen çevrimdışı öncelikli yazılım algoritması ile bağlantı kopukluklarında veriler yerel SD karta kaydedilmekte ve bağlantı sağlandığında bulut sunucuyla senkronize edilmektedir. Elde edilen sonuçlar, tasarlanan sistemin enerji darboğazını aşarak endüstriyel ve tarımsal IoT uygulamaları için otonom, güvenilir ve sürdürülebilir bir çözüm olabileceğini ortaya koymaktadır
The constitutional dimension of nationalism in Europe
No full textThe aim of this study is to reveal the constitutional dimension of nationalism in Europe. The study examines the constitutions of 45 European states. The data collected from the constitutions through the document review technique was analyzed using the descriptive analysis method and presented under the pre-determined themes of nation, citizenship, ethnicity, language, national symbols and the right to self-determination, which are the fundamental elements of nationalism. According to the results of the study, nationalism has a constitutional dimension in Europe. The constitutions of European states carry a nationalist dimension at different levels and content. However, it is misleading to offer a general formula regarding the constitutional dimension of nationalism in Europe. Because each constitution carries the fundamental elements of nationalism at different levels and forms. Regarding the nation element/theme; it has been determined that the constitutions of European states adopt civil, cultural and ethnic conceptions of nation and that of these conceptions, the civil nation concept is dominant. Regarding the citizenship element/theme; it has been determined that while the constitutions of European states have a nationalist content, this content is not strong and dominant. Regarding the ethnicity element/theme; It has been determined that the constitutions of European states have a strong ethnic content and that this content has the potential to be used for or against the nationalist goals of different ethnic identities and/or national minorities. Regarding the language element/theme; It has been determined that different preferences are made regarding language regulations in the constitutions of European states, that the majority of constitutions include official language and minority language regulations that have the potential to create opportunities and tensions for the nationalist aspirations of different national and ethnic communities, that official language and minority language regulations have the potential to serve the nationalist aspirations of different national and ethnic communities, and that in general, in Eastern Europe, in the states established on the territory of the USSR after the Cold War, concrete language regulations were made by including the names of minority languages at a level that would differentiate them from other European states. Regarding the national symbols element/theme; It has been determined that the vast majority of European states' constitutions regulate national flags, while the majority provide for national coats of arms and anthems, that the eagle and shield are among the symbols most frequently used in coats of arms, and that therefore there is a dominant tendency towards regulating national symbols, which are elements of nationalism, in constitutions. Regarding the right to self-determination element/theme; It has been determined that the vast majority of European constitutions do not emphasize this element, nor is there a strong tendency to enshrine the right to self-determination. The nationalist content and dimension of European constitutions demonstrates that constitutions have an ideological dimension, that they are, can be, or at least have the potential to be a nationalist tool. This shows that nationalist constitutionalism is a prominent and necessary category in the classification of constitutionalism.Bu çalışmanın amacı, Avrupa'da milliyetçiliğin anayasal boyutunu ortaya koymaktır. Çalışma kapsamında, Avrupa'daki 45 devletin anayasası incelenmiştir. Doküman incelemesi tekniğiyle anayasalardan toplanan veriler, betimsel analiz yöntemiyle analiz edilerek önceden belirlenen ve milliyetçiliğin temel unsurlarından olan ulus, vatandaşlık, etnisite, dil, ulusal semboller ve kendi kaderini tayin hakkı temaları altında sunulmuştur. Çalışma sonuçlarına göre milliyetçilik, Avrupa'da anayasal bir boyuta sahiptir. Avrupa devletleri anayasaları, farklı düzey ve içerikte milliyetçi bir boyut taşımaktadır. Bununla birlikte, Avrupa'da milliyetçiliğin anayasal boyutuyla ilgili genel bir formül sunmak yanıltıcıdır. Çünkü her anayasa, milliyetçiliğin temel unsurlarını farklı düzey ve biçimlerde taşımaktadır. Ulus unsuru/temasıyla ilgili olarak; Avrupa devletlerinin anayasalarında sivil, kültürel ve etnik ulus anlayışlarının benimsendiği ve bu anlayışlardan sivil ulus anlayışının baskın olduğu tespit edilmiştir. Vatandaşlık unsuru/temasıyla ilgili olarak; Avrupa devletlerinin anayasalarının, milliyetçi bir içeriğe sahip olmakla birlikte bu içeriğin güçlü ve baskın olmadığı tespit edilmiştir. Etnisite unsuru/temasıyla ilgili olarak; Avrupa devletleri anayasalarının güçlü bir etnik içeriğe sahip olduğu, bu içeriğin farklı etnik kimliklerin ve/veya ulusal azınlıkların milliyetçi hedeflerinin lehine ve aleyhine kullanılma potansiyeli taşıdığı tespit edilmiştir. Dil unsuru/temasıyla ilgili olarak; Avrupa devletlerinin anayasalarında dil düzenlemeleriyle ilgili farklı tercihlerde bulunulduğu, anayasaların çoğunluğunda farklı ulusal ve etnik toplulukların milliyetçi gayeleri için imkan ve gerilim oluşturma potansiyeli taşıyan resmi dil ve azınlık dil düzenlemelerinin yapıldığı, resmi dil ve azınlık dil düzenlemelerinin farklı ulusal ve etnik toplulukların milliyetçi gayelerine hizmet etme potansiyeli taşıdığı, genel olarak, Doğu Avrupa'da, Soğuk Savaş dönemi sonrasında SSCB topraklarında kurulan devletlerde, diğer Avrupa devletlerine göre farklılık yaratacak düzeyde azınlık dillerinin isimlerine yer verilerek somut biçimde dil düzenlemelerinin yapıldığı tespit edilmiştir. Ulusal semboller unsuru/temasıyla ilgili olarak; Avrupa devletleri anayasalarının büyük çoğunluğunun ulusal bayrak, çoğunluğunun ise ulusal arma ve marş düzenlemesi yaptığı, kartal ve kalkan simgesinin armalarda çoğunlukla kullanılan semboller arasında olduğu, bu itibarla milliyetçiliğin unsurlarından olan ulusal sembollerin anayasalarda düzenlenmesi yönünde baskın bir eğilimin olduğu tespit edilmiştir. Kendi kaderini tayin hakkı unsuru/temasıyla ilgili olarak; Avrupa devletleri anayasalarında büyük çoğunluğunun bu unsuru vurgulamadığı ve anayasalarda kendi kaderini tayin hakkının düzenlenmesi yönünde güçlü bir eğilimin olmadığı tespit edilmiştir. Avrupa devleti anayasalarındaki milliyetçi içerik ve boyut, anayasaların ideolojik bir yönünün olduğunu, anayasaların milliyetçi bir araç olduğunu, olabileceğini veya en azından böyle bir potansiyel taşıdığını göstermektedir. Bu husus, milliyetçi anayasacılık kategorinin anayasacılığın sınıflamasında öne çıkan ve kullanılması gereken bir kategori olduğunu göstermektedir
Seaweed polysaccharides and their potential health effects via gut microbiota modulation
No full textMacroalgae, commonly known as seaweeds, are a valuable source of polysaccharides known to modulate gut microbiota. In this work, the impact of polysaccharide structural features on gut microbiota was explored. The low molecular weight algae polysaccharides showed better degradation by gut bacteria. Moreover, the content of sulfate and carboxylic groups seem to promote high fermentation, triggering an increase in gut microbiota health. The effect of ramification degree of algae polysaccharides on fermentability is still unclear. Agar polysaccharides with low molecular weight and a higher degree of sulfation have been shown to produce higher amounts of SCFA, and decrease in Firmicutes/Bacteroidetes ratio. An increase of sulfation degree of porphyran showed to increase the total SCFA production and a decrease on the ratio of butyric to propionic acid. Carrageenan's molecular weight does not seem to affect SCFA production, and the effect of sulfation degree is not clear. The consumption of these polysaccharides was shown to decrease the Firmicutes/Bacteroidetes ratio. Fucoidans of low molecular weight seem to promote a lower Firmicutes/Bacteroidetes ratio. Alginate consumption both of high and low molecular weight has been shown to increase Bacteroidetes. Low molecular weight laminarans are highly fermented and significantly increase the production of SCFA. Ulvan and sulfated rhamnan polysaccharides have been shown to increase the production of SCFA, although microbiota modulation data are still undisclosed. Overall, seaweed polysaccharides have shown several health benefits, which have been related with gut microbiota modulation
Neuroprotective effects of hesperidin on cerebral vasospasm after subarachnoid hemorrhage in rats: an experimental study
No full textBACKGROUND: Subarachnoid hemorrhage (SAH) is a severe neurological emergency with high morbidity and mortality, primarily due to vasospasm and delayed ischemia. Hesperidin (HSP), a natural flavonoid, possesses strong antioxidant and vasoprotective properties. This experimental animal study examined HSP's neuroprotective role in oxidative stress and vascular remodeling after SAH, focusing on the extracellular regulated kinase 5-Kruppel-like factor 2-endothelial nitric oxide synthase (Erk5-KLF2-eNOS) pathway. METHODS: The study was conducted from 2021 to 2022. Forty female Wistar albino rats were divided into five groups: control (G1, n=8), sham (G2, n=8), SAH + Vehicle (G3, n=8), SAH with low-dose HSP (G4, n=8), and SAH with high-dose HSP (G5, n=8). SAH was induced using a double injection of homologous blood into the cisterna magna. Biochemical markers (superoxide dismutase [SOD], catalase [CAT], glutathione peroxidase [GPx], nitric oxide [NOS]), basilar artery morphometry, and molecular expressions (Erk5, p-Erk5, KLF2, eNOS) were evaluated 48 hours post-SAH. RESULTS: SAH significantly increased oxidative stress and reduced vascular lumen diameter in untreated rats (G3). Both HSP-treated groups (G4 and G5) showed improved antioxidant enzyme levels (SOD, CAT, GPx) and near-normal NOS levels. Morphometric analysis demonstrated significant preservation of basilar artery lumen diameter in treated groups, with no significant changes in wall thickness. Molecular analysis revealed upregulation of the Erk5-KLF2-eNOS pathway, suggesting a role in vasodilation and mitigation of oxidative stress. CONCLUSION: HSP protects against SAH-induced vasospasm and oxidative damage by enhancing antioxidant capacity and modulating the Erk5-KLF2-eNOS pathway, suggesting its therapeutic potential
Application of elmeri ohs observation method in quarries: Çorum province example
No full textStone quarries are inherently high-risk work environments characterized by exposure to physical, mechanical, and environmental hazards. Activities such as blasting operations, heavy machinery use, high noise levels, and dust generation significantly increase the risk of occupational accidents and illnesses. In light of the limitations of traditional control-based approaches, there is a growing need for behavior-oriented and systematic observation methods in occupational safety management.
This study aims to evaluate the applicability of the Elmeri Observation Method—a Finnish-origin, behavior-based occupational safety tool—within Çorum province stone quarries. The fieldwork was conducted at a basalt quarry located in the province of Çorum, Turkey. Observations were made based on approximately 140 criteria categorized under 12 main headings. Data were collected using the standardized Elmeri observation form and analyzed using Excel and SPSS software.
The overall safety score was calculated as 84.6%. However, critical deficiencies were identified in the areas of personal protective equipment (PPE) usage (71%), machine guarding (76%), and safety signage (77%). These figures highlight notable gaps in basic safety compliance. Furthermore, the observations revealed that certain unsafe behaviors had become habitual, reflecting a safety culture in need of development.
The results of the study demonstrate that the Elmeri Method can be effectively implemented in quarry operations as both a measurement and improvement tool. Based on the findings, several recommendations were proposed: enhancing PPE awareness, standardizing machine guards, updating safety signs, and institutionalizing periodic safety observations. In addition, strengthening feedback mechanisms and safety training programs is essential for cultivating a proactive safety culture.
In conclusion, this research shows that the Elmeri Observation Method is a practical and valuable tool for improving occupational safety performance in Turkish stone quarries and provides a foundation for broader implementation in the field of occupational health and safety.Taş ocaklarında iş sağlığı ve güvenliği (İSG), çalışanların maruz kaldığı yüksek düzeydeki fiziksel, kimyasal ve ergonomik riskler nedeniyle sürekli iyileştirme gerektiren dinamik bir yönetim alanıdır. Patlatma işlemleri, ağır ekipman kullanımı, toz maruziyeti, yüksekten düşme riski ve gürültü gibi unsurlar, bu sektörde kazaların ve meslek hastalıklarının başlıca nedenleri arasındadır. Türkiye'de iş kazalarının yoğun olarak yaşandığı bu alanda, yalnızca teknik denetimlere dayanan önlemlerin yeterli olmadığı, davranışsal ve sistematik gözleme dayalı yaklaşımların gerekliliği giderek daha fazla kabul görmektedir.
Bu çalışma, Finlandiya'da geliştirilen ve davranışsal temelli bir gözlem sistemi olan Elmeri Yönteminin, Çorum İlindeki taş ocaklarında uygulanabilirliğini araştırmak amacıyla yürütülmüştür. Araştırma sahası olarak Çorum ilinde yer alan 5 adet taş ocağı seçilmiş ve gözlemler, 12 ana başlık altında toplanan yaklaşık 140 kriter üzerinden gerçekleştirilmiştir. Saha verileri, standart Elmeri gözlem formu kullanılarak toplanmış ve istatistiksel analizlerde Excel ile SPSS yazılımlarından yararlanılmıştır.
Yapılan gözlemler sonucunda, genel güvenlik puanı %84,6 olarak hesaplanmıştır. Ancak bazı kritik alanlarda dikkat çeken zafiyetler tespit edilmiştir: Kişisel koruyucu donanım (KKD) kullanımında %71'lik, makine koruyucu ekipmanlarında %76'lık ve uyarı levhalarında %77'lik uygunluk oranı ölçülmüştür. Bu veriler, en temel güvenlik önlemlerinde dahi ciddi uygulama açıkları bulunduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca çalışanların bazı riskli davranışlarının alışkanlık temelli olduğu ve güvenlik kurallarının zamanla rutinleştirilerek ihmal edilebildiği gözlemlenmiştir.
Araştırma, Elmeri yönteminin yalnızca nicel ölçümler sunmakla kalmadığını; aynı zamanda iş yerindeki güvenlik kültürünün seviyesini ortaya koyma ve davranışsal eğilimleri analiz etme açısından da değerli bir araç olduğunu göstermiştir. Bu bağlamda çalışma, KKD farkındalığının artırılması, makine koruyucularının standartlara uygun hâle getirilmesi, uyarısistemlerinin güncellenmesi ve periyodik gözlemlerin kurumsallaştırılması gibi iyileştirme önerileri sunmaktadır.
Sonuç olarak, bu tez çalışması Elmeri Yönteminin Türkiye koşullarında taş ocaklarında başarıyla uygulanabileceğini ortaya koymakta ve iş sağlığı ve güvenliği alanında davranış temelli gözlemlerin yaygınlaştırılması yönünde önemli bir adım teşkil etmektedir
The founding philosophy of the Republic of Türkiye
No full textThis study aims to analyze the intellectual sources underlying the founding philosophy of the Republic of Turkey through Emile Durkheim, Jean-Jacques Rousseau and social positivism. Our main argument is that the ideas of these thinkers showed an evolutionary development throughout the Early Republican Period and that positivism's scientific worldview and the understanding of progress in order played a decisive role at every stage of this evolution. In this study, the Early Republican Period is analyzed in two different phases: the 1920's (1919-1928) and the 1930's (1928-1938).
The 1920's, the first phase of the founding of the Republic, represents a period in which the institutional structure of the modern nation-state and the understanding of citizenship were attempted to be established in Turkey. In this period, the approach of positivism focusing on scientific method and rationality and the motto of progress in order guided the policies of social transformation and modernization. Inspired by Rousseau's single, indivisible and inalienable principles of the national/general will, the new state's understanding of sovereignty was shaped; in addition, this principle contributed to the emphasis on national unity and common goals. On the other hand, solidarism, introduced to Turkey by Ziya Gökalp and inspired by Emile Durkheim, supported the construction of a social model that rejected class division and prioritized solidarity and harmony among individuals. In this phase, when the foundations of the Republic were laid, the three intellectual approaches mentioned were eclectically effective both in ensuring social integration and in the integration of individuals into the new nation-state understanding.
In the 1930's, the second phase of the founding of the Republic, although the scientific worldview of positivism and the understanding of progress in an orderly manner continued to prevail, the intellectual approach that had been in place since the 1920's underwent a significant transformation. For this reason priority was given to cultural policies, and by focusing on branches of science such as history, anthropology, archaeology, ethnology and linguistics, it was aimed to strengthen national identity on scientific grounds. Important developments such as the Turkish History Thesis and the Sun-Language Theory formed the ideological basis of these studies; a new narrative about the origins of the nation was constructed based on Eugéne Pittard's Eurasianist theses, and a search for an original identity against the West was aimed.Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucu felsefesinin temelini oluşturan düşünsel kaynakları Emile Durkheim, Jean-Jacques Rousseau ve sosyal pozitivizm üzerinden analiz etmeyi amaçlamaktadır. Temel argümanımız, söz konusu düşünürlerin fikirlerinin Erken Cumhuriyet Dönemi boyunca evrimsel bir gelişim gösterdiği ve bu evrimin her aşamasında pozitivizmin bilimsel dünya görüşü ve düzen içerisinde ilerleme anlayışının belirleyici bir rol oynadığıdır. Erken Cumhuriyet Dönemi, çalışmada 1920'ler (1919-1928) ve 1930'lar (1928-1938) olmak üzere iki farklı aşamada ele alınmıştır.
Cumhuriyetin kuruluşunun ilk evresi olan 1920'li yıllar, Türkiye'de modern ulus-devletin kurumsal yapısının ve yurttaşlık anlayışının tesis edilmeye çalışıldığı bir dönemi ifade etmektedir. Bu dönemde, pozitivizminin bilimsel yöntem ve rasyonaliteye odaklanan yaklaşımı ile düzen içinde ilerleme mottosu, toplumsal dönüşüm ve modernleşme politikalarına rehberlik etmiştir. Jean-Jacques Rousseau'nun milli/genel iradenin tek, bölünmez ve devredilemez ilkelerinden esinle yeni devletin egemenlik anlayışı şekillenmiş; ayrıca bu ilke, ulusal birlik ve ortak amaçların vurgulanmasına katkı sağlamıştır. Öte yandan Ziya Gökalp tarafından ülkemize tanıtılan ve Emile Durkheim'dan ilham alan solidarizm ise sınıfsal ayrışmayı reddeden, bireyler arasında dayanışma ve uyumu önceleyen bir toplumsal modelin inşasını desteklemiştir. Cumhuriyet temellerinin atıldığı bu evrede, bahsedilen üç düşünsel yaklaşım hem toplumsal bütünleşmenin sağlanmasında hem de bireylerin yeni ulus-devlet anlayışına entegrasyonunda eklektik bir biçimde etkili olmuştur. Cumhuriyetin kuruluşunun ikinci evresi olan 1930'lu yıllarda ise, pozitivizmin bilimsel dünya görüşü ve düzen içinde ilerleme anlayışından hareket edilmeye devam edilmiş olmakla birlikte, 1920'lerden süregelen düşünsel yaklaşımda önemli bir dönüşüm yaşanmıştır. Bu nedenle kültür politikalarına öncelik verilmiş; tarih, antropoloji, arkeoloji, etnoloji ve dilbilim gibi bilim dallarına yönelerek ulusal kimliğin, bilimsel temeller üzerinden tahkim edilmesi amaçlanmıştır. Türk Tarih Tezi ve Güneş Dil Teorisi gibi önemli çıkışlar, bu çalışmaların ideolojik zeminini oluşturmuş; Eugéne Pittard'ın Avrasyacı tezlerinden hareketle ulusun kökenlerine dair yeni bir anlatı inşa edilerek Batı'ya karşı özgün bir kimlik arayışı hedeflenmiştir
The social aspect of fiscal policy in reducing income inequality: The implementation negative income tax
No full textThis study provides a comprehensive analysis of the concept of social welfare and the welfare state perspective, focusing on the social aspects of fiscal policies and income distribution justice. In the first chapter, the historical development and fundamental characteristics of the concepts of social welfare and the welfare state are explained. The impact of the welfare state on individuals, economic systems, and order is examined, while liberal, Benthamite, and Rawlsian approaches to social welfare are compared. Additionally, social welfare criteria such as Pigou optimality, Pareto optimality, and Bergson's social welfare function are evaluated, and conservative, social-democratic, and liberal welfare state models are analyzed.
The second chapter focuses on the social functions of fiscal policies and income distribution justice. The concept of income distribution is discussed in the contexts of functional, sectoral, regional, and personal income distribution. Tools used to measure inequality, such as the Gini coefficient, Lorenz curve, and income share percentages, are analyzed. Furthermore, the effects of taxes—including income, wealth, and social security taxes—on income inequality are examined in detail.
The third chapter explores the theory of negative income tax and its applications in Turkey. This system, aimed at providing direct support to low-income individuals, is evaluated as an effective tool in combating poverty. Theoretical approaches by economists such as Friedman, Tobin, and Ripon are discussed, highlighting the advantages and disadvantages of the negative income tax. Specific practices in Turkey, educational assistance, healthcare assistance, disability pensions, and home care allowances, are thoroughly analyzed.
In conclusion, the study combines the theoretical framework of social welfare and welfare state policies with the practical applications of negative income tax, emphasizing the critical role of these policies in achieving social justice and economic equality.Bu çalışma, sosyal refah kavramını ve refah devleti perspektifini, maliye politikalarının sosyal yönü ve gelir eşitsizliği kavramını kapsamlı bir şekilde ele almaktadır. Birinci bölümde, sosyal refah ve refah devleti kavramlarının tarihsel gelişimi ve temel özellikleri açıklanmıştır. Refah devletinin birey, ekonomik sistem ve düzen üzerindeki etkileri incelenmiş; liberal, Benthamcı ve Rawlscu yaklaşımlar gibi sosyal refah teorileri karşılaştırılmıştır. Ayrıca Pigou optimumu, Pareto optimumu ve Bergson'un sosyal refah fonksiyonu gibi kriterler değerlendirilmiş ve muhafazakâr, sosyal demokrat ve liberal refah devleti modelleri analiz edilmiştir.
İkinci bölüm, maliye politikalarının sosyal işlevleri ve gelir dağılımı adaletine odaklanmaktadır. Gelir dağılımı kavramı, fonksiyonel, sektörel, bölgesel ve kişisel gelir dağılımı bağlamında ele alınmış; eşitsizliklerin ölçümünde kullanılan Gini katsayısı, Lorenz eğrisi ve yüzde payları gibi araçlar tartışılmıştır. Ayrıca, gelir vergisi, servet vergileri ve sosyal güvenlik vergilerinin gelir eşitsizliği üzerindeki etkileri detaylandırılmıştır.
Üçüncü bölümde ise negatif gelir vergisi teorisi ve Türkiye'deki uygulamaları incelenmiştir. Bu sistem, düşük gelirli bireylere doğrudan destek sağlama hedefiyle yoksullukla mücadelede etkili bir araç olarak ele alınmıştır. Friedman, Tobin ve Ripon gibi ekonomistlerin teorik yaklaşımlarına dayanarak negatif gelir vergisinin avantaj ve dezavantajları değerlendirilmiş; Türkiye özelinde eğitim yardımları, sağlık yardımları, engelli ve yaşlı yardımları gibi uygulamalar detaylı bir şekilde analiz edilmiştir.
Sonuç olarak, çalışma, sosyal refah ve refah devleti politikalarının teorik çerçevesini negatif gelir vergisi uygulamalarıyla birleştirerek, sosyal adaletin ve ekonomik eşitliğin sağlanmasında bu politikaların kritik rolüne dikkat çekmektedir