คลังสารสนเทศดิจิทัล มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช (STOU Institutional Repository)
Not a member yet
13842 research outputs found
Sort by
ซอมอญ
No full textเครื่องดนตรีประเภทเครื่องสี มีลักษณะคล้ายไวโอลิน มี 3 สาย การบรรเลงผู้บรรเลงซอต้องนั่ง ตั้งซอไว้กับพื้นแบบสีซอสามสายของไทย ใช้บรรเลงประกอบวงเครื่องสายมอญ ประกอบด้วย จะเข้ ซอ ขลุ่ย ฉิ่ง และ กลอง ซอมอญตัวนี้มีอายุประมาณศตวรรษที่ 2
โอ่งสลักลายวิจิตร ก้นกลมคอสูง ฝายอด 4 ชั้น
No full textโอ่งสลักลายวิจิตรใบนี้เดิมจัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑ์บ้านกวานอาม่าน พิพิธภัณฑ์ส่วนบุคคลของ นายพิศาล บุญผูก ซึ่งปัจจุบันได้มอบให้มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช ไว้สำหรับเป็นแหล่งเรียนรู้ของชาติ เมื่อเดือนมิถุนายน 2563โอ่งสลักลายวิจิตร ตัวโอ่งสลักมีลักษณะส่วนก้นกลมคล้ายบาตรไม่แบนเรียบแบบโอ่งทั่วไป จึงต้องมีขารองจึงจะตั้งได้ ตัวโอ่ง แบ่งพื้นที่เป็น 4 ส่วน คือ ส่วนกลางตัวโอ่ง ส่วนไหล่ ส่วนคอโอ่งที่ยกสูงขึ้น และส่วนที่เป็นขอบโอ่งหรือปากโอ่งแต่งเป็นพู แบบพูมะยม คอโอ่งยกสูงคาดด้วยมาลัยดอกพิกุล ใต้มาลัยยกเป็นชั้น 3 ชั้น แต่ละชั้นแต่งด้วยกลีบบัวขนาดเล็ก ไหล่โอ่งถัดจากคอโอ่งลงมาแต่งด้วยลายดอกไม้ มีสร้อยคอเป็นแนวอยู่เหนือและใต้ดอกตัวโอ่ง แต่งด้วยกลีบบัวคว่ำที่สอดไส้กระแหนะลายนูนสูงขนาดใหญ่และขนาดเล็กสลับไปโดยรอบ ด้านนอกกลีบบัวแต่ละกลีบมีลายสลักกลีบบัวคว่ำรองรับกลีบบัวกระแหนะโดยตลอดถัดลงมาแต่งด้วยลายสร้อยคอ ลายไข่ปลาในลายขีดแนวตั้ง ลายสร้อยคอ ลายกลีบบัวขนาดเล็ก ตามลำดับ ขารอง เป็นขารองฉลุโปร่ง ขอบขารองด้านบนแต่งเป็นพูมะยม ต่อจากพูมะยมแต่งด้วยลายกระแหนะดอกไม้ตลอดทั้ง สองแถวซ้อนกัน ต่อจากลายดอกไม้แต่งด้วยสร้อยคอและกลีบบัวขนาดใหญ่และขนาดเล็กสลับไป กลางลายสลักกลีบบัวแต่งด้วยกลีบบัวกระแหนะขนาดใหญ่และขนาดเล็กสลับกัน ขอบล่างขารองเป็นพูมะยม ส่วนฝาโอ่ง เป็นฝาแบบมียอดซ้อน 4 ชั้น ส่วนยอดมีฐานยกให้สูงขึ้นจากตัวฝาจากขอบของฝาขึ้นไปสลักเป็นกลีบบัวขนาดใหญ่และขนาดเล็กเรียงสลับกันโดยรอบ กลางกลีบบัวแต่งด้วยกลีบบัวนูนขนาดใหญ่และขนาดเล็กสลับไปโดยรอบเหนือกลีบบัวแต่งด้วยดอกพิกุล มีสร้อยคออยู่ด้านบนและด้านล่างโดยรอบจนจรดฐานยอด ฐานยอดแต่งด้วยดอกพิกุลกระแหนะนูน ยอดแต่ละชั้นแต่งด้วยดอกไม้กระแหนะนู
ซุ้มประดิษฐานพระพุทธรูป ยอดสถูปบนฐานสี่เหลี่ยมย่อมุม 3 ชั้น
No full textซุ้มประดิษฐานพระพุทธรูปทรงปราสาทหลังนี้เดิมจัดแสดงอยู่ที่ พิพิธภัณฑ์บ้านกวานอาม่าน พิพิธภัณฑ์ส่วนบุคคลของ นายพิศาล บุญผูก ซึ่งปัจจุบันได้มอบให้มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช ไว้สำหรับเป็นแหล่งเรียนรู้ของชาติ เมื่อเดือนมิถุนายน 2563ซุ้มสำหรับประดิษฐานพระพุทธรูป ด้านหน้าและด้านข้างทั้งสองด้านเป็นบานกระจก ด้านหลังทึบใต้กรอบด้านหน้าประดับด้วยสาหร่ายฉลุลายพรรณพฤกษาทำด้วยไม้สักจำหลักปิดทอง ด้านบนประดิษฐานสถูปอยู่บนฐานสี่เหลี่ยมย่อมุมซ้อนกัน 3 ชั้น ทำด้วยไม้สักปิดทองประดับกระจก ลายประดับทำจากรักสมุกปิดทอง สร้างเมื่อประมาณต้นพุทธศตวรรษที่ 2
ซุ้มประดิษฐานพระพุทธรูปทรงปราสาท หลังคาซ้อน 2 ชั้น
No full textซุ้มประดิษฐานพระพุทธรูปทรงปราสาท หลังคาซ้อน 2 ชั้น ทำจากโลหะดุนลายนูน ทรงปราสาทหลังคาซ้อนสองชั้น ด้านหน้ามีบันไดทางขึ้นปราสาท ชายประดับหลังคาเป็นลายดุนฉลุโปร่ง สร้างเมื่อประมาณปลายพุทธศตวรรษที่ 2
โอ่งสลักลายวิจิตร ทรงก้นกลมคอสูง
No full textโอ่งสลักลายวิจิตรใบนี้เดิมจัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑ์บ้านกวานอาม่าน พิพิธภัณฑ์ส่วนบุคคลของ นายพิศาล บุญผูก ซึ่งปัจจุบันได้มอบให้หาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช ไว้สำหรับเป็นแหล่งเรียนรู้ของชาติ เมื่อเดือนมิถุนายน 2563โอ่งสลักลายวิจิตร ทรงก้นกลมคอสูง ตัวโอ่งตกแต่งตั้งแต่ขอบโอ่ง คอโอ่ง และไหลโอ่ง ขอบโอ่งเป็นลายพูมะยม คอโอ่งยกสูงแต่งด้วยลายพวงมาลัย ไหล่โอ่งแบ่งลายออกเป็น 2 แถว เป็นการกระแหนะลายทั้งสองแถว แถวบนแต่งด้วยลายดอกพิกุล แถวล่างแต่งด้วยลายกลีบบัว
ขารองแต่งเป็นลายพูมะยม ตัวขาแต่งเป็นลายกลีบบัวฉลุโปร่ง
ฝาโอ่ง ทำเป็นฝามียอด 4 ชั้น ตัวฝาสลักลายกลีบบัว ยอดชั้นที่ 4 แต่งด้วยลายกลีบบัวขนาดเล็ก
โอ่งมีขนาดความสูงประมาณ 60 ซม. เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 40 ซม. และเส้นรอบวงประมาณ 119 ซม
การสาธิตการเตรียมดินสำหรับขึ้นรูปเครื่องปั้นดินเผา
No full textนายพิศาล บุญผูก สาธิตการทำกลอน และ ลูกตาล สำหรับใช้ในการขึ้นรูปเครื่องปั้นดินเผา
กาทำกลอน หรือ การตีกลอน ภาษามอญเรียกว่า ตั๊กกลอน เป็นการนำดินที่ผ่านการเหยียบเป็นรูปดอกไม้แล้ว ใช้มือทั้งสองขยุ้มดินให้เต็มสองฝ่ามือ แบ่งดินออกกเป็นสองส่วนอยู่ในแต่ละมือ จากนั้นตบดินอย่างแรงเข้าหากัน 2-3 ครั้ง เพื่อให้ดินผสมตัวกันดี วางดินที่ตบแล้วลงบนพื้น ใช้เท้าเหยียบให้ดินเข้ากันเป็นรูปแท่งสี่เหลี่ยมยาวคล้ายแท่งขนมปังปอนด์ จากนั้นนำท่อนดินที่ได้มาคลึงด้วยมือทั้งสองข้าง ยืนปล่อยให้ส่วนปลายของดินค่อยๆ เลื่อนลงจากมือ ให้มีขนาดกลมและยาวตามต้องการ
การทำลูกตาล เป็นการใช้ดินที่ผ่านการตบด้วยมือทั้งสองข้างแล้วมาทำเป็นก้อนดินกลม โดยถือดินด้วยมือซ้าย ใช้ฝ่ามือขวาตบดินให้เป็นรูปกลมเหมือนดอกเห็ดคว่ำจากนั้นหงายดินรูปดอกเห็ด ใช้มือขวาแต่งดินให้กลม มีเศษดินเหลือให้นำไปวางไว้ตรงกลางบนก้อนดินเหมือนจุกบนลูกตา
กลอน และ ลูกตาล สำหรับขึ้นรูปเครื่องปั้นดินเผา
No full textกลอน เป็นการทำดินเป็นท่อนกลมยาว กลอน เป็นภาษามอญ แปลว่า งูเหลือม เนื่องจากท่อนดินกลมยาวนี้มีลักษณะคล้ายงูเหลือม
ลูกตาล เป็นการเตรียมดินเป็นก้อนกลม ภาษามอญเรียกว่า เมี้ยะซอตตา แปลว่า ลูกตาล ใช้สำหรับทำก้นของเครื่องปั้นขนาดใหญ่ เช่น ก้นโอ่ง ก้นอ่า
จะเข้มอญ
No full textจะเข้มอญชิ้นนี้เดิมจัดแสดงที่พิพิธภัณฑ์บ้านกวานอาม่าน พิพิธภัณฑ์ส่วนบุคคลของ นายพิศาล บุญผูก ซึ่งปัจจุบันได้มอบให้มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช ไว้สำหรับเป็นแหล่งเรียนรู้ของชาติ เมื่อเดือนมีนาคม 2561เครื่องดนตรีมอญประเภทเครื่องดีด ทำจากไม้เป็นรูปจระเข้ ซึ่งเป็นเครื่องดนตรีที่คนมอญใช้มาแต่โบราณ มอญเรียก จยาม แปลว่า จระเข้ และทำเป็นรูปจระเข้เต็มตัว มี 3 ส่วน การบรรเลงใช้นิ้วดีดให้เกิดเสียง จะเข้มอญใช้บรรเลงประกอบวงเครื่องสายมอญที่เรียกว่า วงทะแยมอญ มีเครื่องดนตรีประกอบด้วย จะเข้ ซอ ขลุ่ย ฉิ่ง และ กลอง จะเข้มอญตัวนี้มีความยาวโดยรวม 232 ซม. (หัว 50 ซม. ลำตัว 132 ซม. หาง 50 ซม.) มีอายุประมาณพุทธศตวรรษที่ 2
ปราสาทประดิษฐานพระพุทธรูป แปดเหลี่ยม
No full textปราสาทประดิษฐานพระพุทธรูปหลังนี้เดิมจัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑ์บ้านกวานอาม่าน พิพิธภัณฑ์ส่วนบุคคลของ นายพิศาล บุญผูก ซึ่งปัจจุบันได้มอบให้มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช ไว้สำหรับเป็นแหล่งเรียนรู้ของชาติ เมื่อเดือนมีนาคม 2561ปราสาทศิลปะมอญสำหรับใช้ประดิษฐานพระพุทธรูป มียอดซ้อนกัน ๕ ชั้น ด้านหน้าของปราสาททำเป็นซุ้มแบบซุ้มของสีหบัลลังก์ ตัวปราสาทตั้งอยู่บนแท่นแบบอัฏฐทิศ แปดเหลี่ยมรอบ รอบแท่นมีกำแพงแก้วล้อมรอบ ยกเว้นด้านหน้าที่เป็นทางขึ้นปราสาท ขาของแท่นรองรับปราสาททำเป็นขาสิงห์ ตัวปราสาทและแท่นรองทำจากไม้สัก ปิดทองประดับกระจก ภายในปราสาทประดิษฐานพระพุทธรูป รอบปราสาททั้งแปดทิศประดิษฐานรูปพระสงฆ์ พระสงฆ์แต่ละทิศทั้งแปดทิศจะหันหน้ามาทางพระพุทธรูป ปราสาทมีอายุประมาณพุทธศตวรรษที่ 2
ภาชนะสำหรับใส่อาหาร
No full textเดิมชุดใส่อาหารไปทำบุญที่วัดใบนี้จัดแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑ์บ้านกวานอาม่าน พิพิธภัณฑ์ส่วนบุคคลของ นายพิศาล บุญผูก ซึ่งปัจจุบันได้มอบให้มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช ไว้สำหรับเป็นแหล่งเรียนรู้ของชาติ เมื่อเดือนมีนาคม 2561ทำจากไม้ไผ่สานเคลือบด้วยรักสีดำเช่นเดียวกับวิธีทำเครื่องเขิน แต่คนมอญนำมาใช้ทำภาชนะสำหรับใส่อาหารคาวหวาน และข้าวไปถวายพระที่วัด ชุดใส่อาหารนี้ประกอบด้วยภาชนะหลายชิ้นวางซ้อนกันอย่างสนิทดี และสามารถใส่ข้าว อาหารคาว อาหารหวาน ขนม ผลไม้ต่าง ๆ ได้ โดยเมื่อนำไปวัดจะทูนบนศีรษะ ผู้นำไปวัดมักเป็นสตร