Georgian Open Library Digital Repository
Not a member yet
10010 research outputs found
Sort by
Evaluation of the content of microparticles in the atmosphere of Rustavi by experimental measurements
No full textექსპერიმენტული გაზომვებისა და მონიტორინგის მონაცემებზე დაყრდნობით გამოკვლეულია ქ. რუსთავის ატმოსფერულ ჰაერში გაბნეული მიკრონაწილაკების PM2.5 და PM10 კონცენტრაციები. შეფასებულია ქალაქის ატმოსფეროს დაბინძურების დონეზე ტრასებზე მოძრავი ავტოტრანსპორტის გავლენა. პირველად მობილური აპარატის გამოყენებით ექსპერიმენტულად განსაზღვრულია ქალაქში და მის შემოგარენში ატმოსფეროში გაბნეული მიკრონაწილაკების კონცენტრაციები. გამოვლენილია მაქსიმალური დაბინძურების უბნები.The study showed, that in the atmosphere of the Rustavi city, the concentrations of PM2.5 are usually lower than the concentrations of PM10, but the character of their change curve in the atmosphere of the city is almost always the same.
The maximum values of the concentrations of the studied micro particles almost always exceed the values of the corresponding maximum allowable concentration.
The trend of hourly change of PM-particles concentrations in Rustavi differs from the results obtained in Tbilisi, since the content of micro particles in the atmosphere of the city of Rustavi is affected not only by the traffic intensity, but also by the mode of operation of industrial enterprises. As a result, their maximum content in the atmosphere of the city of Rustavi is observed in any interval of the day. Experimental measurements have shown that the tendency to increase the content of PM-particles in the atmosphere of the city of Rustavi determines both the flow of vehicles and emissions from industrial enterprises and meteorological conditions
Regional Features of Atmospheric Circulation in Georgia and Their Response Asymmetry
No full textThe paper discusses the features of global and regional processes of atmospheric circulation in the conditions of Georgia. The main synoptic formations affecting the climate of Georgia are presented, and their seasonal repeatability and the asymmetric nature of the impact on the western and eastern regions of the country are shown. The natural hydrometeorological events that developed in Georgia as a result of circulation processes and their socio-economic consequences are given. Attention is focused on measures to mitigate climate risks. The study is based on long-term synoptic materials and literary sources, which makes it possible to reveal the complex and diverse nature of atmospheric processes in the country
The Effect of Ionizing Radiation on the Stability of Phytocenosis in Conditions of Global Warming
No full textThis study examines the role of anthropogenic load in shaping plant surface temperature under high and extreme thermal conditions. Gamma irradiation was applied as a universal damaging factor. Field experiments showed that under normal temperatures, the difference between control (non-irradiated) and irradiated plants did not exceed 2–3 °C, while under elevated and extreme temperatures, it increased to 100 °C. Laboratory analyses of transpiration intensity confirmed that radiation is a major factor reducing the transpiration potential of irradiated plants. These findings highlight the relevance of plant resistance under global warming and emphasize the need to minimize anthropogenic impacts on phytocenoses to enhance their resilience to rising temperatures associated with climate change
Модифицированный метод t0
No full textსტატიაში განხილულია ცნობილი მეთოდის t0 -ს მოდიფიცირებული ვარიანტი. ნაჩვენებია, რომ თუ გვაქვს ერთი სრული ჰოდოგრაფი, ხოლო მისი შემხვედრი ჰოდოგრაფი არასრულია, მაგრამ მისი საშუალებით შესაძლებელია მოჩვენებითი სიჩქარის გამოთვლა, მაშინ გვეძლევა საშუალება საკმო სიზუსტით დავადგინოთ გარდამტეხი ზედაპირის ჩაწოლის სიღრმე და განვსაზღვროთ მისი პარამეტრები.The article refers to the modified variant of the well known method of t0. It is shown that if there exists one complete hodograph and oncoming hodograph is not complete, but with its help the apparent speed can be calculated. In this case it is possible to build the refractive border with adequate accuracy and to determine its parameters.В статье рассматривается модифицированный вариант известного метода t0. Показано, что если имеется один полный годограф, а встречный годограф неполный, но с его помощью можно вычислить кажущуюся скорость, то в этом случае возможно с достаточной точностью построить преломляющую границу и определить ее параметры
Forbush Effect and the May 2024 Aurora in Georgia: Application of the HAVOK Method in Cosmic Ray Analysis
No full textThe Forbush decrease — a sudden and temporary reduction in the intensity of galactic cosmic rays — is one of the key physical processes driven by solar coronal mass ejections (CMEs) and dynamic variations of the interplanetary magnetic field. These phenomena are closely linked to space weather and can cause both technological disruptions (e.g., satellite communication failures) and spectacular optical effects such as auroras. In May 2024, Georgia experienced a rare event — the naked-eye observation of aurora — associated with an extreme geomagnetic storm and a concurrent Forbush decrease. Such manifestations are extremely uncommon at Georgia’s latitude and provide a unique opportunity to study how global solar activity is reflected in regional cosmic ray variations. This paper describes the mechanism of the Forbush effect, examines the May 2024 event, applies the HAVOK method for the analysis of cosmic ray data, and incorporates both local observations (from the Tbilisi Neutron Monitor) and global dataset
Valorization of Persimmon (Diospyros kaki L.) By-Products under Circular Economy Conditions
No full textPersimmon (Diospyros kaki L.) is a widely cultivated subtropical fruit rich in nutrients and bioactive compounds with demonstrated antimicrobial, anticancer, antidiabetic, antithrombotic, and anti-inflammatory activities. However, its production, processing, and commercialization generate substantial amounts of by-products that are rarely recovered or properly managed, resulting in environmentally harmful disposal practices. Owing to their high content of bioactive constituents, these by-products represent an underutilized source of high-value compounds for the food and nutraceutical industries. This study assessed the potential of industrial persimmon by-products as raw materials for the development of value-added products and examined low-waste and zero-waste processing technologies suitable for their recovery. In Georgia, persimmon by-products remain largely unexploited and are typically discarded, contributing to the contamination of water, soil, and air and posing significant ecological risks.Through experimental research, innovative technological processes were developed to ensure the efficient utilization of persimmon raw materials and by-products. These processes enable the conversion of processing residues into biologically active, nutrient-rich additives with enhanced nutritional and functional value. The outcomes of this study support the valorization of persimmon by-products, contributing to the sustainability of the agri-food sector and fostering the advancement of circular economy practices
Climatic conditions and meteorological hazards characteristic of the Natanebi River Basin
No full textThe article examines the climatic features and characteristic meteorological hazards of the Natanebi River basin, drawing on relevant databases and field literature. It was revealed that the mountainous zone of the basin is characterized by hurricanes and hail, for which the construction of windbreaks and the use of hail protection nets are recommended. Drought is less typical for the basin. In exceptional cases, soil cultivation and irrigation are preferable
Значение информационных коммуникаций для управления стихийными бедствиями
No full textGlobal warming has significantly increased the frequency of catastrophic events worldwide. This phenomenon is closely linked to scientific and technological advancements, which are a consequence of human economic activity. Furthermore, it disrupts the established relationships that society’s encroachment on the natural environment creates. Notably, most natural disasters occur in mountainous regions, underscoring the paramount im¬portance of sustainable development in these areas. The mountainous region of Georgia is also characterized by the presence of natural phenomena that exert a substantial impact on the country’s natural environment and economy. Consequently, it is crucial to conduct thorough studies and analyses of these natural conditions and phenomena. In the event of an impending natural disaster or its occurrence, timely warning and information dissemination are of paramount importance. The process of managing natural disasters heavily relies on effective communication channels. By utilizing various communication channels to provide citizens with timely information about specific events, it is possible to mitigate potential negative consequences and prevent complications.მსოფლიოში კლიმატური დათბობის ფონზე საგრძნობლად გახშირდა კატასტროფულ მოვლენები. ეს დაკავშირებულია სამეცნიერო-ტექნიკურ პროგრესთან, რაც ადამიანის სამეურნეო საქმიანობის შედეგია. აგრეთვე, იმ აწყობილი ურთიერთკავშირების დარღვევასთან, რასაც იწვევს ბუნებრივ გარემოში საზოგადოების შეჭრა. სტიქიური მოვლენების უმეტესობა მთიან რეგიონებში ხდება, რაც მნიშვნელოვანს ხდის მთიანი რეგიონების მდგრადი განვითარების ეფექტურობას. საქართველოს მთიანი რეგიონისათვის ასევე დამახასიათებელია სტიქიური მოვლენების აქტივობა. ისინი ქვეყნის ბუნებრივ გარემოსა და ეკონომიკაზე ძალზე დიდ გავლენას ახდენენ, ამიტომ მნიშვნელოვანია ბუნებრივი პირობების და მოვლენების შესწავლა და ანალიზი.
სტიქიური მოვლენის დაწყების, ან უკვე მომხდარი პროცესებისას მნიშვნელოვანია გაფრთხილება-ინფორმირება. გაფრთხილება იწყება მაშინ, როდესაც მოსალოდნელი ბუნებრივი კატასტროფის საფრ¬თხეა დაფიქსირებული. ამიტომ ენიჭება განსაკუთრებული მნიშვნელობა ინფორმაციულ კო¬მუნიკაციას სტიქიური მოვლენების მართვის პროცესში. პრევენცია და გართულებების არიდება სწორედ კომუნიკაციასთან და ინფორმაციის ოპერატიულად გავრცელებასთან არის დაკავშირებული. მნიშვნელოვანია, სხვადასხვა კომუნიკაციის არხის გამოყენებით, თითოეულ მოქალაქესთან დროულად მივიდეს ინფორმაცია ამა თუ იმ მოვლენასთან დაკავშირებით, რათა თავიდან იქნას აცილებული მოსალოდნელი უარყოფითი შედეგები.Из-за глобального потепления в мире значительно участились катастрофические события. Это связано с научно-техническим прогрессом, который является результатом хозяйственной деятельности человека. А также нарушение устоявшихся отношений, вызванное вмешательством общества в природную среду. Большинство стихийных бедствий происходит в горных районах, что делает эффективность устойчивого развития горных регионов важной. Для горного региона Грузии также характерна активность стихийных бедствий. Они оказывают огромное влияние на природную среду и экономику страны. Поэтому важно изучать и анализировать природные условия и явления.
Предупреждение и информация важна, когда стихийное бедствие вот-вот начнется или уже произошло. Предупреждение выдается при обнаружении угрозы надвигающегося стихийного бедствия. Поэтому информационная коммуникация имеет особое значение в процессе управления стихийными бедствиями. Профилактика во избежание осложнений как раз и связаны с коммуникацией и своевременным распространением информации. Важно, чтобы информация о том или ином событии своевременно доходила до каждого гражданина с использованием различных каналов коммуникации во избежание ожидаемых негативных последствий
Оценка загрязнения атмосферного воздуха г.Кутаиси с помощью экспериментальных измерений
No full textგარემოს ეროვნული სააგენტოს მონაცემებზე დაყრდნობით და ექსპერიმენტული გაზომვებით შეფასებულია ქ. ქუთაისის ატმოსფეროში PM ნაწილაკების შემცველობა. განსაზღვრულია ქ. ქუთაისისა და მის შემოგარენში ატმოსფეროში არსებული მიკროაეროზოლების (PM2.5 და PM10) კონცენტრაციები ზამთრისა და ზაფხულის პერიოდში. გაანალიზებულია მაქსიმალური, მინიმალური და საშუალო მნიშვნელობები ქალაქის სხვადასხვა ადმინისტრაციულ ერთეულში. აგრეთვე, მონიტორინგის მონაცემების საფუძველზე შეფასებულია კონცენტრაციების საათობრივი ცვლილების ხასიათი და დღე-ღამური მნიშვნელობები. მიღებულია, რომ მაქსიმალური კონცენტრაციები გაზაფხულსა და ზამთარში ხშირად აღემატება მათ შესაბამის ზდკ-ებს, საშუალო მნიშვნელობები მხოლოდ PM10-ის აღემატება აპრილისა და სექტემბრის თვეებში, მინიმალური კონცენტრაციები ყველა შემთხვევაში დაბალია ზდკ-ზე. მიკროაეროზოლების საათობრივი მსვლელობა გვიჩვენებს, რომ მათი კონცენტრაცია პირდაპირპროპორციულია ავტომანქანათა ინტენსივობაზე და მაქსიმალური მნიშვნელობები ფიქსირდება პიკის საათებში. მონიტორინგისა და ექსპერიმენტული გაზომვების შედეგად მიღებული მონაცემები თვისობრივად ემთხვევა ერთმანეთს.Based on data from the National Environmental Protection Agency and experimental measurements, the content of PM particles in the atmosphere of c. Kutaisi was estimated. Concentrations of microaerosols (PM2.5 and PM10) in the atmosphere of c.Kutaisi and its environs in winter and summer were determined. The maximum, minimum and average values in various administrative units of the city are analyzed. Also, based on the monitoring data, the nature of hourly changes in concentrations and daily values is assessed. It is accepted that maximum concentrations in spring and winter often exceed the corresponding MAC, average values exceed PM10 only in April and September, and minimum concentrations are below the MAC in all cases. The hourly variation of the content of microaerosols in the atmosphere shows that their concentration is directly proportional to the intensity of traffic, and the maximum values are recorded during rush hours. The data obtained as a result of monitoring and experimental measurements are qualitatively consistent with each other.На основании данных Национального агентства по охране окружающей среды и экспериментальных из¬мерений оценена содержание PM частиц в атмосфере г.Кутаиси. Определены Концентрации микро¬аэро-золей (PM2,5 и PM10) в атмосфере г. Кутаиси и его окрестностей зимой и летом. Анализируются максимальные, минимальные и средние значения в различных административных единицах города. Также на основе данных мониторинга оценен характер почасовых изменений концентраций и суточных значений. Принято, что максимальные концентрации весной и зимой часто превышают соответствующие ПДК, средние значения превышают PM10 только в апреле и сентябре, а минимальные концентрации во всех случаях ниже ПДК. Почасовой ход содержания микроаэрозолей в атмосфере показывает, что их концентрация прямо пропорциональна интенсивности движения транспортных средств, а максимальные значения регистрируются в часы пик. Данные, полученные в результате мониторинга и экспериментальных измерений, качественно согласуются друг с другом