Repositorium of Institute of International Politics and Economics
Not a member yet
1516 research outputs found
Sort by
Primena Mehanizma civilne zaštite Evropske unije tokom humanitarne krize u Ukrajini
Full text linkPredmet ovog istraživanja jesu različite dimenzije humanitarne krize u Ukrajini i mehanizmi podrške Evropske unije kojima se nastoje ograničiti razorne ljudske,
materijalne i druge posledice rata. Pomoć Evropske unije ogleda se ne samo u prijemu
i zbrinjavanju velikog broja izbeglih lica, već i u humanitarnoj, finansijskoj i tehničkoj
podršci Ukrajini i njenim susedima. Autor navodi da je krizni odgovor Evropske unije
omogućio stabilizaciju situacije u Ukrajini, ne samo kroz finansijsku podršku, već i kroz
druge instrumente pomoći. Posmatrano sa stanovišta neofunkcionalizma, unutar EU
su formirani instrumenti koji omogućavaju rešavanje zajedničkih problema, a za koje
nisu dovoljni pojedinačni kapaciteti država članica. Jedan od njih je Mehanizam civilne
zaštite Evropske unije na koji se EU najviše oslanja tokom slanja humanitarne pomoći u
Ukrajinu. Međutim, kako autor primećuje, deo evropske pomoći koji je od velikog
značaja za stanovništvo i rad javnih službi, nije jednostavno dostaviti u Ukrajinu, imajući
u vidu ozbiljne bezbednosne, logističke i druge prepreke. U tom pogledu, primenom
analitičke, induktivne i deduktivne metode autor nastoji da pokaže da je Mehanizam
civilne zaštite EU značajno doprineo dostavljanju humanitarne pomoći. Efikasnost
instrumenata poput Mehanizma civilne zaštite, po mišljenju autora, ilustruju nivo
spremnosti i sposobnosti evropskih institucija da reaguju u kriznim situacijama i važnost
zajedničkog delovanja država članica u njima
Izazovi američkih odnosa prema Balkanu
No full textSjedinjene Države su nakon kraja Hladnog rata odlučile da
očuvaju NATO kao prvoklasni spoljnopolitički instru-
ment za ostvarivanje nacionalnih interesa u promenjenom glo-
balnom okruženju, pri čemu je NATO politika „otvorenih vra-
ta” poslužila za „popunjavanje bezbednosnog vakuuma” u Evropi
nastalog nakon raspada Varšavskog pakta. Upravo je ona i bila
jedan od razloga za izbijanje krize u Ukrajini 2014. godine, koja
je prerasla u vojnu intervenciju Rusije februara 2022. godine.
SAD je nastojala da pružanjem pomoći Ukrajini obezbedi razvoj
događaja sličan onome u Hrvatskoj, procenjujući da predsednik
Putin ipak neće pokrenuti vojnu intervenciju. Ovaj događaj
se može smatrati ključnim za savremeno globalnu bezbednost,
a ishod ovog sukoba će u mnogome odrediti i buduću raspodelu
globalne moći. Posledice rata u Ukrajini su evidentne u poli-
tičkom, ekonomskom, a prevashodno u bezbednosnom kontekstu, sa globalnim i regionalnim domašajima, od kojih su za Srbiju
najznačajnije reperkusije na evropskom kontinentu, posebno u
području Jugoistočne i Centralne Evrope. SAD su, procesom pro-
širenja NATO-a, uspele da obezbede dominaciju na Balkanu, pri
čemu su se od početka rata u Ukrajini, posebno prijemom Finske
i Švedske u Alijansu, aktuelizovali izazovi vezani za vojnu ne-
utralnost Srbije i upitnu sudbinu priključenja BiH, zbog pro-
tivljenja Republike Srpske da se krene u tom pravcu. Pored toga,
izazov je svakako i rešavanje statusa KiM, koji u kontekstu rata
u Ukrajini dobija novu dimenziju. SAD nastoje da ove bezbednos-
ne izazove, u pozadini sukoba u Ukrajini, razreše diplomat-
skim sredstvima, pri čemu je ulogu medijatora dodelila Evrop-
skoj uniji
International Relations Perspectives on Interstate (Ethnic) Conflicts
Full text linkWhile the period following World War II initially saw a focus on
interstate wars, conflicts occurring within the borders of a single state have
become increasingly prevalent and devastating. This shift signifies a
fundamental change in international security, demanding a corresponding
evolution in the scholarly attention and analytical frameworks employed
by the field of International Relations. The growing frequency and human
cost of these internal conflicts, along with their international dimension,
underscore the need to understand their causes, dynamics, and potential
resolutions from an international perspective. This paper illustrates how
the academic discipline of International Relations approaches the study of
these intrastate conflicts, focusing mainly on ethnic conflict, by presenting
theoretical perspectives, key concepts, and the relationship between
domestic and international factors that shape them
Western RBO vs China’s True Multilateralism: Implications for Serbia
Full text linkAs the world marks the 80th anniversary of the end of the Second
World War and the United Nations’ founding, a crucial global fault line sits
in the rivalry between the Western “rules-based world order” (RBo) and
its challengers in the East and Global South. During the Joseph Biden
administration, the United States of America, the European Union, NATo,
and the G7 called for the upholding of RBo as a resilience mechanism in
preserving the Western-dominated post-Cold War order against what they
consider “autocratic challengers”. on the other hand, critics have labeled
the RBo as an instrument of the political West, which has used “double
standards” and “unique cases” to interpret international law according to
its needs and thus effectively undermine the UN system. Therefore, China’s
President Xi Jinping contrasted the fallacies of the RBo with the concept of
“true multilateralism”, calling for a return to the principles of the UN
Charter, “shared benefits”, and “indivisible security”. The article contrasts
the two concepts. It looks at four RBo cases with implications for the
Republic of Serbia and concludes that it has been detrimental to Serbian
national interests. In such circumstances, the appeal of “true
multilateralism” stands to gain in Serbia’s foreign policy thinking
Military interventions in the unipolarity: Lessons for security dynamics of US-China relations amid Trump's second term
Full text linkHumanitarian interventionism, a hallmark of the unipolar era following the Cold War, has been widely debated as a mechanism for addressing alleged human rights violations and safeguarding global security. Rooted in principles such as the Responsibility to Protect (R2P), these interventions have often intersected with the strategic interests of dominant powers, particularly the United States. This paper examines the evolving dynamics of humanitarian intervention within the shifting geopolitical landscape, focusing on the implications for US-China relations during President Donald Trump's second term in office. Building on historical precedents and theoretical frameworks, the study analyzes how the US might invoke humanitarian intervention as a dual-purpose tool - asserting moral leadership while countering China's growing influence in regions of strategic interest. It further explores the challenges of applying lessons from interventions in the unipolar era to a world increasingly defined by multipolarity and strategic rivalry. By contextualizing Trump's assertive foreign policy stance and examining potential justifications for interventionism, the paper offers critical insights into how humanitarian motives might align with or mask broader geopolitical objectives. Consequently, this analysis sheds light on the security implications for US-China relations, contributing to the wider discourse on the intersection of ethics, power, and global governance
Modeli saradnje na Zapadnom Balkanu kao determinante regionalne integracije
No full textRegionalna integracija zauzima sve značajnije mesto u savremenim međunarodnim odnosima i neophodno ju je analizirati iz dva ugla: 1 - kao politička, ekonomska i bezbednosna celina koja u značajnoj meri determiniše pozicioniranje političkih entiteta određenog regiona na sceni međunarodnih odnosa; 2 - kao politička, ekonomska i bezbednosna celina koja pruža mogućnosti i kapacitete za suočavanje sa savremenim i tekućim izazovima, rizicima i pretnjama. Osnovno istraživačko pitanje je u kojoj meri regionalna saradnja na Zapadnom Balkanu determiniše održivost entiteta koji ulaze u sastavu predmetnog regionalnog okruženja. Cilj je da se dokaže teza o tome da je regionalna saradnja, koordinacija i integracija na Zapadnom Balkanu, uz apsolutno uvažavanje nacionalnih interesa političkih entiteta, imperativ u savremenim međunarodnim odnosima, u procesima suočavanja sa savremenim izazovima, rizicima i pretnjama, ali i u sveobuhvatnom procesu kreiranja održivosti, kako na regionalnoj, tako i na nacionalnoj ravni
Who’s Afraid of Robin Hood? The Catholic Church’s Mediation Attempts in the Mexican Drug War
Full text linkThis paper examines the potential role of the Catholic Church in mediating Mexico’s drug war, particularly in light of the 2024 proposal from the leader of the Mexican Episcopal Conference. While the concept of faith-based mediation has been extensively explored in political science, this specific case is noteworthy due to the involvement of drug cartels in an internal armed conflict. Utilising the theoretical framework established by Bercovitch and Kadayifci-Orellana, the author investigates the Church’s identity, resources, challenges, strategies, and motivations as a mediator. The study sheds light on the complex dynamics between the Church and drug cartels, which encompass everything from parallel social activities to instances of victimisation. Despite these challenges, the context in Mexico offers the Church a unique opportunity to confront issues related to drug cartels, including the rise of “narco-religion”. As a result, three potential approaches emerge – religious, social, and political – that could mitigate the influence of drug cartels and enhance the mediating power of the Catholic Church
Analiza učinaka misije EULEKS: između normativnog delovanja i političkih interesa EU
No full textPokretanje misije EULEKS na Kosovu 2008. godine deo je proklamovane namere EU za postizanjem šire društvene normalizacije između Beograda i Prištine, koja se ticala potrebe prevazlaženja tzv. nasleđa prošlosti, uključujući krivično gonjenje počinioca međuetničkih ratnih zločina, identifikaciju nestalih osoba i podršku povratku izbeglica. Ključni zadaci misije EULEKS odnosili su se na potrebu uspostavljanja vladavine prava na teritoriji KiM i stvaranja bezbednog okruženja za međuetničku dinamiku. Složenost misije ogleda se u dinamičnom karakteru njenog mandata, koji evoluira u kontinuitetu i integriše nove izazove, na koje adekvatan odgovor često izostaje. Uprkos prisustvu i radu misije više od 16 godina, vladavina prava na teritoriji KiM i dalje je otežana, čime se dodatno usložnjava proces društvene normalizacije odnosa između kosovskih Srba i kosovskih Albanaca. Dodatno, delovanje misije otkrilo je strukturnu asimetriju između strateških ciljeva EU i realnih kapaciteta delovanja u specifičnom lokalnom kontekstu. Ovo je problematizovalo pitanje njenih stvarnih mogućnosti da doprinese transformaciji postkonfliktnog društva, u skladu sa proklamovanim ciljevima. U radu se ispituju učinci i ključna ograničenja delovanja EULEKS-a na temelju normativnog pristupa EU. U radu će biti ukazano na dublju institucionalnu i političku neusklađenost između normativnih očekivanja Evropske unije i kompleksne društveno-političke stvarnosti na terenu. Istraživanje se oslanja na metodu analize sadržaja relevantnih zvaničnih dokumenata i analizu diskursa
Regional security complex as a chance for small states in the era of cross-border and hybrid challenges, risks and threats
No full textThe main goal of this paper is to present, from a theoretical perspective, the advantages of the regional security complex in contemporary international relations from the perspective of small and micro states. While, on the other hand, on the empirical example of the so-called Western Balkans, to show how the regional security complex in the case of weak states can in itself represent a challenge, risk and threat. In this context, the research question of the paper is to what extent small and micro states can effectively contribute to contemporary security flows from the perspective of a regional security complex? The main research hypothesis is that the regional security complex represents a chance for small and micro states to effectively confront contemporary cross-border and hybrid security phenomena