Rzeszów University
Repozytorium Uniwersytetu Rzeszowskiego (UR) / University of RzeszówNot a member yet
11199 research outputs found
Sort by
(Non-)stereotypical approach to disability in the works of Olga Ptak and Jacek Hołub
No full textPromotor: dr hab. Dorota Karkut, prof. UR - 262 s.Niniejsza dysertacja poświęcona jest analizie współczesnej literatury niefikcjonalnej podejmującej temat do-świadczenia niepełnosprawności z perspektywy matek wychowujących dzieci atypowe. Głównym celem badań było wzbogacenie refleksji literaturoznawczej nad wspomnianym obszarem zagadnień poprzez interpretację wybranych narracji Olgi Ptak oraz Jacka Hołuba w kontekście humanistyki zaangażowanej. Praca łączy narzędzia literackich studiów o niepełnosprawności, narratologii, studiów o macierzyństwie oraz hermeneutyki, co umożliwiło interdyscyplinarne ujęcie analizowanych tekstów. Istotnym uzupełnieniem rozważań były badania ankietowe dotyczące odbioru omawianych książek przez studentów kierunków nauczycielskich, mające na celu określenie wpływu lektur o niepełno-sprawności na doświadczenia czytelnicze i postawy społeczne respondentów. Rozprawa składa się z pięciu rozdziałów: dwóch teoretycznych - poświęconych metodo-logii badawczej, stereotypom, matrocentrycznemu zwrotowi w literaturze i narracjom autobiograficznym - oraz trzech analitycznych - obejmujących interpretację reportaży Hołuba, książki Ptak oraz wyniki badań empirycznych. Całość ukazuje literaturę jako istotne narzędzie edukacyjne, krytyczne i emancypacyjne, zdolne do przełamywania stereotypowych reprezentacji niepełnosprawności oraz jej społeczno-kulturowych uwarunkowań.The present doctoral dissertation explores contemporary non-fiction narratives that depict disability as experienced by mothers raising atypical children. Its primary objective is to contribute to literarycritical discourse through an interpretative examination of selected works by Olga Ptak and Jacek Hołub, framed within the paradigm of engaged humanities. The analysis adopts an interdisciplinary perspective, drawing on literary disability studies, narratology, motherhood studies and hermeneutics.The interpretative component is complemented by empirical survey research focused on the reception of the analysed texts among students enrolled in teacher education programmes. This part of the project investigates the influence of disability-focused narratives on readers’ interpretative practices and social sensibilities.The dissertation comprises five chapters, including two theoretical sections addressing methodological considerations, disability-related stere-otypes, the matrocentric turn in contemporary writ-ingand autobiographical modes of expression, followed by three analytical chapters devoted to Hołub’s reportage, Ptak’s volume, and the discussion of empirical findings. Overall, the research positions literature as an educational, critical, and emancipatory medium capable of destabilising stereotypical representations and elucidating the socio-cultural conditions shaping experiences of disability
Towards a Circular Meta-Values Framework for Political Conflicts: Testing the Inclusive Society–National Community Axis in Poland - online supplement
No full textPhotodynamic therapy and evaluation of its effectiveness using non-invasive diagnostic methods in selected dermatological conditions
No full textPromotor: prof. dr hab. n. med. Adam Reich - 90 s.Wprowadzenie
Niniejsza rozprawa doktorska została przygotowana w oparciu o cykl pięciu powiązanych tematycznie publikacji pełnotekstowych poświęconych
terapii fotodynamicznej w leczeniu wybranych schorzeń dermatologicznych.
Rogowacenie słoneczne (actinic keratosis - AK) jest najczęstszym stanem przednowotworowym skóry. Ze względu na powszechne występowanie AK, a także możliwość progresji do inwazyjnej postaci raka płaskonabłonkowego (squamous cell carcinoma - SCC), jego rozpoznanie wymaga leczenia niezależnie od stadium klinicznego. Terapia fotodynamiczna (photodynamic therapy - PDT) jest metodą stosowaną w leczeniu AK, charakteryzującą się wysoką skutecznością i dobrym efektem kosmetycznym. W dostępnej literaturze sugerowano, że PDT może mieć ograniczoną wartość w leczeniu zmian barwnikowych. Jednakże, żadne prowadzone dotychczas badania nie analizowały skuteczności PDT w różnych podtypach AK, w tym w podtypie barwnikowym. Nie ma również prac dotyczących poprawy cech dermatoskopowych czy w obrazie z mikroskopii konfokalnej (reflectance confocal microscopy - RCM) po leczeniu z wykorzystaniem PDT w poszczególnych podtypach AK. PDT, poza AK, wykorzystywana może być również w leczeniu raków podstawnokomórkowych (basal cell carcinoma - BCC) niskiego ryzyka, a także w pozasutkowej chorobie Pageta (extramammary Paget’s disease - EMPD).
Cele pracy
Celem pierwszego etapu prac wchodzących w skład rozprawy doktorskiej była ocena skuteczności PDT
w leczeniu barwnikowego podtypu AK. W drugim etapie oceniono zastosowanie (wideo)dermatoskopii i refleksyjnej mikroskopii konfokalnej w ocenie skuteczności prowadzonej PDT w klasycznym i barwnikowym podtypie AK.
Materiał i metody
Do pierwszej pracy badawczej włączono 16 pacjentów z 20 zmianami o charakterze podtypu barwnikowego AK (pigmented actinic keratosis - pAK) leczonymi PDT. Wszystkie zmiany skórne oceniono klinicznie i dermatoskopowo pod kątem typowych cech charakterystycznych dla pAK. RCM została również wykorzystana do oceny atypii keratynocytów, potwierdzenia diagnozy pAK i wykluczenia innych jednostek chorobowych.
Następnie, w drugim etapie prac do badania włączono pacjentów z AK na twarzy stopnia II (25 pigmentowanych, 275 bezbarwnikowych). Zmiany skórne oceniano za pomocą (wideo)dermatoskopii i RCM na początku badania i trzy miesiące po PDT.
Wyniki
W pierwszym etapie prac po trzech sesjach PDT całkowite ustąpienie wszystkich cech klinicznych pAK zaobserwowano w 80% badanych zmian. Dermatoskopowo, 65% zmian osiągnęło 100% odpowiedź, a w kontrolnych obrazach RCM w 85% zmian nie zaobserwowano atypii komórkowej.
W drugim etapie prac zaobserwowano, iż w klasycznym AK najczęstszymi objawami dermatoskopowymi były drobne faliste naczynia (96%), łuska (92%), mikroerozje (48%) i tzw. wzór „truskawki” (36%), podczas gdy pAK charakteryzował się głównie wzorem romboidalnym (80%), łuską (60%), białymi globulami (48%), tzw. „jelly sign” i powierzchowną pigmentacją (40%). Najbardziej charakterystyczne dla RCM klasyczne objawy AK to nieprawidłowy wzór “plastra miodu” w warstwie kolczystej, naciek zapalny naskórka i elastoza posłoneczna, które były obecne w 96% zmian. W pAK najczęściej obserwowanymi cechami w RCM były ciemne centralne obszary parakeratozy (72%), tzw. “mottled pigmentation” (72%), naciek zapalny skóry właściwej (64%), elastoza posłoneczna (60%) i nieprawidłowy wzór “plastra miodu” w warstwie kolczystej (56%). Dermatoskopowo, PDT spowodowało całkowite ustąpienie wzoru romboidalnego zarówno w klasycznym podtypie AK, jak i pAK, „gwiaździstego” wyglądu na obrzeżach zmiany i tzw. „jelly sign” w klasycznych AK oraz wewnętrznej szarej obwódki, tzw. „rosette sign” i centralnie położonego strupa w pAK. Trzy miesiące po jednej sesji PDT ocena RCM wykazała głównie elastozę posłoneczną zarówno w klasycznych podtypach AK, jak i pAK, naciek zapalny naskórka w klasycznych podtypach AK i naciek zapalny skóry właściwej w pAK stanowiące odpowiedź na prowadzone leczenie.
Wnioski
Terapia fotodynamiczna wydaje się być skuteczną metodą leczenia podtypu barwnikowego rogowacenia słonecznego na twarzy u osób o jasnej karnacji. Zastosowanie nowych nieinwazyjnych technik obrazowania, takich jak RCM i wideodermatoskopia, pozwala lepiej wizualizować skuteczność prowadzonego leczenia AK zarówno w jego barwnikowych, jak i klasycznych podtypach.Introduction
This dissertation is based on five thematically related full-text publications on photodynamic therapy in the treatment of selected dermatological conditions.
Actinic keratosis (AK) is considered the most prevalent precancerous skin condition. Due to the high prevalence of AK, as well as the possibility of progression to invasive squamous cell carcinoma (SCC), its diagnosis requires treatment regardless of clinical stage. Photodynamic therapy (PDT) is used to treat this condition, with high efficacy and good cosmetic results. The available literature has suggested that PDT may be of limited value in the treatment of pigmented lesions. However, no studies conducted to date have analyzed the efficacy of PDT in various AK subtypes, including the pigmented subtype. There is also no work on the improvement of dermoscopic features or abnormalities in reflectance confocal microscopy (RCM) images after treatment with PDT in the different AK subtypes.
PDT, in addition to AK, can also be used to treat low-risk basal cell carcinoma (BCC) and also, for example, extramammary Paget's disease (EMPD).
Aims
The aim of the first stage of the work was to analyze the current state of knowledge about new therapeutic options for AK, the place of PDT in this indication and also the use of PDT in the treatment of the pigmented subtype of BCC of the skin. The second part of the PhD thesis evaluated the effectiveness of photodynamic therapy in the treatment of the pigmented subtype of solar keratosis. The final stage evaluated the use of (video)dermoscopy and reflectance confocal microscopy in assessing the efficacy of guided PDT in classic and pigmented AK (pAK) subtypes.
Material and methods
The first study included 20 lesions of the pAK in 16 patients treated with PDT. All skin lesions were evaluated clinically and dermoscopically for typical pAK features. RCM was also used to confirm the diagnosis of pAK, and exclude other diseases, as well as to evaluate keratinocyte atypia.
Then, in the second stage of work, patients with AKs on the face of grade II (25 pigmented, 275 non-pigmented) were included in the study. Skin lesions
were evaluated by (video)dermoscopy and RCM at the beginning of the study and three months after PDT.
Results
In the first stage of work, after three sessions of PDT, complete resolution of all clinical features of pAK was observed in 80% of the lesions studied. Dermoscopically, 65% of the lesions achieved a total (100%) response, and no cellular atypia was observed in control RCM images in 85% of the lesions.
In the second stage of the work, it was observed that in classic AK the most common dermoscopic signs were small wavy vessels (96%), scaling (92%), microerosions (48%) and the so-called “strawberry” pattern (36%), while pAK was mainly characterized by a rhomboid pattern (80%), scaling (60%), white globules (48%), the superficial pigmentation and the so-called “jelly sign” (40% each). For the classic AK, the most characteristic RCM features were as follows: abnormal “honeycomb” pattern in the stratum spinosum, inflammatory infiltration of the epidermis, and solar elastosis, which were present in 96% of lesions. In pAK, the most common features observed in RCM were dark central areas of parakeratosis (72%), so-called “mottled pigmentation” (72%), inflammatory infiltration of the dermis (64%), solar elastosis (60%), and an abnormal “honeycomb” pattern in the spinous layer (56%). Dermoscopically, PDT resulted in complete resolution of the rhomboid pattern in both classic AK and pAK subtypes, the starburst pattern and so-called “jelly sign”
in classic AK, and the inner gray halo, so-called “rosette sign” and crust in pAK. Three months after one PDT session, RCM evaluation showed mainly solar elastosis in both classic AK and pAK, inflammatory infiltration of the epidermis in classic AK, and inflammatory infiltration of the dermis in pAK - representing a response to the ongoing treatment.
Conclusions
Photodynamic therapy appears to be an effective treatment for the pigmented subtype of solar keratosis on the face in fair-skinned individuals. The use of new non-invasive imaging techniques, such as RCM and videodermoscopy, can better visualize the efficacy of ongoing treatment of AK in both its pigmented and classic subtypes
Assessment of somatic build, physical fitness, and cognitive abilities of school-aged youth following the implementation of an self-developed training intervention in the form of a warm-up
No full textPromotor: prof. dr hab. Wojciech Czarny ; promotor pomocniczy: dr Piotr Matłosz - 89 s.Głównym celem niniejszej pracy była ocena budowy somatycznej, sprawności
fizycznej oraz funkcji poznawczych młodzieży szkolnej przed i po wdrożeniu
autorskiej, wielozadaniowej interwencji treningowej realizowanej w formie rozgrzewki.
Badaniem objęto 104 uczniów Dwujęzycznego Liceum Uniwersyteckiego im.
Stanisława Barańczaka w Rzeszowie, w tym 53 kobiety (51%) oraz 51 mężczyzn (49%)
w wieku od 13 do 18 lat. Uczestników podzielono losowo na grupę badaną i grupę
kontrolną. W grupie eksperymentalnej wdrożono autorski program ćwiczeń ruchowych
2
w trakcie rozgrzewki. Zarówno grupa badana, jak i kontrolna zostały poddane
dwukrotnym pomiarom obejmującym testy sprawności fizycznej, testy psychologiczne
oraz antropometryczne pomiary ciała.
Zastosowana interwencja treningowa przyczyniła się do istotnych statystycznie,
korzystnych zmian w składzie ciała, wydolności fizycznej oraz funkcjach poznawczych
uczestników. Zaobserwowane efekty miały głównie charakter ogólnorozwojowy, przy
zachowaniu względnej stabilności wskaźników klasyfikacyjnych takich jak wskaźnik
masy ciała (BMI) i poziom otłuszczenia. Interwencja nie wykazała jednoznacznego
wpływu na redukcję nadwagi lub otyłości.The main objective of this study was to assess the somatic structure, physical
fitness, and cognitive functions of school-aged youth before and after the
implementation of a proprietary, multi-task training intervention conducted in the form
of a warm-up.
The study involved 104 students from the Stanisław Barańczak Bilingual
University High School in Rzeszów, including 53 females (51%) and 51 males (49%),
aged between 13 and 18 years. The participants were randomly assigned to an
experimental group and a control group. The experimental group underwent an original
exercise program incorporated into their warm-up routines. Both the experimental and
control groups underwent two rounds of assessment, which included physical fitness
tests, psychological tests, and anthropometric body measurements.
The implemented training intervention resulted in statistically significant,
beneficial changes in body composition, physical capacity, and cognitive functions
among the participants. The observed effects were primarily of a general developmental
nature, with relative stability in classification indices such as Body Mass Index (BMI)
and body fat levels. The intervention did not demonstrate a clear impact on the
3
reduction of overweight or obesity
Hanna Krall's Reportage Work: The Evolution of Genre and Style
No full textPromotor: prof. dr hab. Grażyna Filip - 405 s.Wskazanie dominant ewolucyjności gatunku i stylu reportaży literackich oraz mikropowieści Hanny Krall wiąże się przede wszystkim z pytaniem o granice kreacjonizmu w sztuce dziennikarskiej. Badacze wskazują na wyznaczniki reporterskiego konceptyzmu, dzięki któremu mistrzowie zawodu nie tylko poszerzają granice gatunku, ale i twórczo wykorzystują dokonania poprzedników. W reporterskiej materii nieustannie toczy się gra między formami normatywnymi, spetryfikowanym uzusem, a fakultatywnymi rozwiązaniami. Wskazany proces nigdy się nie kończy. Gatunki są bowiem bytami polimorficznymi, polifonicznymi i politypicznymi. Wykazują zatem zdolność do transgresji.
Niniejsza dysertacja ma na celu wypełnienie luki badawczej w polskiej genologii lingwistycznej i medialnej (dookreślonej prasowo). Hanna Krall, jedna
z najwybitniejszych reporterek współczesności, nie doczekała się ani rzetelnej monografii, ani zwartych analiz wskazujących na unikatowość i odrębność jej twórczych eksperymentów wyprofilowanych aspektowo w perspektywie dyskursywnej. Ich rozproszenie i doraźność nie budują zwartej publikacji wymodelowanej językoznawczo. Zauważyłam, że badacze, zwłaszcza literaturoznawcy, medioznawcy i praktycy zawodu, rozpatrują utwory reporterki zgodnie z kluczem, który wyznacza niezbyt rozległy horyzont oczekiwań.Identifying the dominant evolutionary genre and style of Hanna Krall's literary reportage and micro-novels is primarily linked to the question of the limits of creationism in the art of journalism. Researchers point to the determinants of journalistic conceptualism, thanks to which masters of the profession not only expand the genre's boundaries but also creatively utilize the achievements of their predecessors. Reporting is a constant interplay between normative forms, petrified usage, and optional solutions. This process never ends. Genres are polymorphic, polyphonic, and polytypical entities. They therefore demonstrate a capacity for transgression. This dissertation aims to fill a research gap in Polish linguistic and media genre studies (as defined by the press). Hanna Krall, one of the most distinguished reporters of our time, has received neither a thorough monograph nor a comprehensive analysis demonstrating the uniqueness and distinctiveness of her creative experiments, profiled in a discursive perspective. Their dispersion and immediacy do not lend themselves to a coherent, linguistically informed publication. I have noticed that researchers, especially literary and media scholars, and practitioners, consider the reporter's works according to a framework that sets a rather narrow horizon of expectations
Application of IR spectroscopy and Raman spectroscopy in the search for potential diagnostic and prognostic markers in the serum and bone marrow of pediatric patients with acute lymphoblastic leukemia (ALL)
No full textPromotorzy: dr hab. n. med. Radosław Chaber, prof. UR ; dr hab. n. fiz. Józef Cebulski, prof. UR - 199 s.Ostra białaczka limfoblastyczna (ALL) jest najczęściej
diagnozowanym nowotworem u dzieci, a wysokie
wskaźniki przeżywalności są efektem precyzyjnej
diagnostyki, i optymalnego doboru terapii.
Standardowe metody rozpoznania ALL są jednak
czasochłonne, kosztowne i inwazyjne, co uzasadnia
poszukiwanie nowych, szybkich i mniej obciążających
narzędzi diagnostycznych.
Celem pracy była ocena przydatności spektroskopii FTIR
i Ramana w analizie surowicy krwi oraz lizatu
komórkowego szpiku kostnego dzieci z ALL
w kontekście identyfikacji potencjalnych markerów
diagnostycznych i prognostycznych. Porównano widma
48 pacjentów z ALL, 43 pacjentów z innymi
zaburzeniami hematologicznymi oraz 15 dzieci
zdrowych.
Spektroskopia FT-IR i Ramana wykazały ograniczoną
przydatność w identyfikacji specyficznych zmian
molekularnych w przebiegu ostrej białaczki
limfoblastycznej u dzieci. Niemniej jednak ujawnione
różnice w wartościach absorpcji pików w widmach FT-IR
oraz w udziale struktur α-helisy i β-kartki białek mogą
stanowić potencjalne markery diagnostyczne
w różnicowaniu ALL jako przyczyny anemii
i pancytopenii krwi obwodowej u dzieci oraz w ich
wstępnej stratyfikacji do grup ryzyka. Z kolei różnice
w intensywności pików w widmach Ramana surowicy
krwi umożliwiały odróżnienie pancytopenii w przebiegu
ALL od innych przyczyn.Acute lymphoblastic leukemia (ALL) is the most
frequently diagnosed cancer in children, and the high
survival rates are attributed to accurate diagnostics and
the optimization of therapeutic strategies. However,
standard diagnostic methods for ALL are timeconsuming,
costly, and invasive, which justifies the
search for new, rapid, and less burdensome diagnostic
tools.
The aim of this study was to evaluate the usefulness of
Fourier-transform infrared (FT-IR) and Raman
spectroscopy in the analysis of peripheral blood serum
and bone marrow cell lysates from children with ALL,
with respect to the identification of potential diagnostic
and prognostic biomarkers. Spectra from 48 patients
with ALL, 43 patients with other hematological
disorders, and 15 healthy children were compared.
FT-IR and Raman spectroscopy demonstrated limited
utility in identifying specific molecular changes
associated with the course of acute lymphoblastic
leukemia in children. Nevertheless, the observed
differences in peak absorbance values in FT-IR spectra
and in the relative contribution of protein α-helix and
β-sheet structures may serve as potential diagnostic
markers for differentiating ALL as a cause of anemia
and pancytopenia in children, as well as for their
preliminary risk stratification. In contrast, differences in
peak intensities in Raman spectra of blood serum
enabled the differentiation of pancytopenia in the
course of ALL from pancytopenia of other etiologies
Risk factors and frequency of symptoms of depressive disorders in children from primary schools in Leżajsk
No full textPromotor: prof. dr hab. n. med. Artur Mazur ; dr n. zdr. inż. Marek Biesiadecki - 350 s.Praca doktorska pt. „Czynniki ryzyka i częstość występowania symptomów zaburzeń depresyjnych u dzieci ze szkół podstawowych w Leżajsku”, autorstwa lek. Zdzisława Michała Zawilskiego, podzielona jest na dwie główne części. Pierwsza część stanowi ogólne podsumowanie informacji uzyskanych na podstawie dotychczasowych wieloletnich badań zjawiska depresji, ze szczególnym uwzględnieniem populacji dziecięcomłodzieżowej, druga zaś prezentuje wyniki autorskiej pracy badawczej.
W badawczej części pracy, po przedstawieniu celów badania, autor szczegółowo omawia populację badaną, metody użyte w pracy oraz wyniki uzyskane w jej toku. Po zaprezentowaniu wyników, następuje dyskusja konfrontująca je z wynikami badań innych autorów, w dalszej kolejności podsumowanie efektów pracy badawczej w skali lokalnej oraz ich ewaluacja i propozycje praktycznych implikacji.
Zestawienie wyników pochodzących z badania autorskiego z danymi uzyskanymi w innych badaniach utwierdza w przekonaniach co do jakości i znaczenia czynników ryzyka występowania depresji w populacji dzieci 7-14-letnich, jednocześnie zaś część porównań wskazuje na możliwy wzrost częstości występowania, jak i nasilenia syndromu depresyjnego, połączony z prawdopodobnym obniżeniem wieku, w jakim ujawniają się jego pierwsze symptomy w danej grupie wiekowo-rozwojowej.The doctoral dissertation "Risk Factors and the Prevalence of Depressive Disorder Symptoms in Children from Primary Schools in Leżajsk" by Zdzisław Michał Zawilski, MD, is divided into two main parts. The first summarizes information obtained from previous multi-year studies of depression in general, with particular emphasis on the child and adolescent population, while the second presents the results of the author's research.
In the research section, after presenting the study's objectives, the author provides a detailed discussion of the study population, the methods used, and the results obtained. The presentation of the results is followed by a discussion comparing them with the research findings of other authors. This is followed by a summary of the local research findings, their evaluation, and proposals for practical implications.
The comparison of the results from the author’s study with data obtained in other studies confirms the beliefs about the quality and importance of risk factors for depression in the population of 7-14-year old children, while at the same time some comparisons indicate a possible increase in the frequency and severity of the depressive syndrome, combined with a probable lowering of the age at which its first symptoms appear in a given age-developmental group
Application of dermatoscopy and ultraviolet-enhanced dermatoscopy in the assessment of basal cell carcinoma
No full textPromotor: dr hab. n. med. Magdalena Żychowska, prof UR - 148 s.Rak podstawnokomórkowy (BCC) jest najczęstszym nowotworem złośliwym skóry. W jego diagnostyce standardowo stosuje się dermatoskopię, jednak mimo wysokiej czułości, nie jest to metoda doskonała. Jedną z nowych metod obrazowania jest dermoskopia wzmocniona ultrafioletem (UVFD).
Badania przeprowadzono w Klinice Dermatologii w Rzeszowie u pacjentów z histopatologicznie potwierdzonym BCC, wykorzystując dermatoskop Dermlite DL5 z trybem PD i UVFD. W UVFD BCC najczęściej prezentował się jako ciemna sylwetka z zaburzonym wzorcem ujść mieszków włosowych oraz brakiem fluorescencji typowej dla zdrowej skóry. Obserwowano także nadżerki, owrzodzenia, niebieskie włókna fluorescencyjne, naczynia drzewkowate i
ogniska depigmentacji.
Zmiany na twarzy, szczególnie w strefie H, częściej wykazywały owrzodzenie, niebieskie włókna fluorescencyjne i utratę fluorescencji zdrowej skóry. UVFD może stanowić cenne narzędzie uzupełniające klasyczną dermatoskopię, szczególnie w ocenie małych, guzkowych i niepigmentowanych BCC zlokalizowanych na twarzy. Metoda ma swoje ograniczenia - gorzej niż PD uwidacznia stuktury naczyniowe oraz nadżerki i owrzodzenia.Basal cell carcinoma (BCC) is the most common malignant skin tumor. Dermoscopy is routinely used in its diagnosis; however, despite its high sensitivity, it is not a perfect method. One of the newer imaging techniques is ultraviolet-induced fluorescence dermoscopy (UVFD).
The study was conducted at the Department of Dermatology in Rzeszów and included patients with histopathologically confirmed BCC. Lesions were examined using the DermLite DL5 dermatoscope with both polarized dermoscopy (PD) and UVFD modes. Under UVFD, BCC most commonly appeared as a dark silhouette with an interrupted follicular pattern and absence of fluorescence typical of healthy surrounding skin. Additional findings included erosions, ulcerations, blue fluorescent fibers, arborizing vessels and areas of depigmentation.
Facial lesions, particularly those located in the H-zone, more frequently showed ulceration, blue fluorescent fibers and loss of normal skin fluorescence. UVFD may serve as a valuable complementary tool to conventional dermoscopy, especially in the assessment of small, nodular and non-pigmented BCCs located on the face. However, the method has limitations, as it is less effective than PD in visualizing vascular structures as well as erosions and ulcerations
36 views EC - series of artistic prints. Adaptation of the mokuhanga technique
No full textPromotor: dr hab. Paweł Bińczycki, prof. UR - 152 s.Praca prezentuje kompleksowe podejście do adaptacji tradycyjnej japońskiej techniki drzeworytniczej mokuhanga do warunków polskich. Wychodząc od rysu historycznego oraz omówienia specyficznych cech i ewolucji samej techniki, autor zwraca uwagę na jej walory artystyczne i ekologiczne, a także na ograniczenia związane z dostępnością materiałów.
Centralnym punktem badań jest cykl graficzny pt. 36 widoków EC, inspirowany słynnymi 36 widokami Góry Fudżi Katsushika Hokusai. Zamiast charakterystycznego japońskiego pejzażu, w pracach autora pojawia się dominanta lokalnego krajobrazu inspirowana kominem Elektrociepłowni. Zabieg ten podkreśla uniwersalność formy oraz możliwości interpretacyjne, łącząc dalekowschodnie dziedzictwo artystyczne z współczesnym industrializmem.
W toku eksperymentów przedstawiono m.in. wyniki
badań nad różnymi gatunkami drewna, narzędziami do rzeźbienia i farbami, co pozwoliło wypracować propozycje rozwiązań dla twórców. Praca omawia również specyfikę farb wodnych na bazie kleju nori oraz kwestie technik uszlachetniających charakterystycznych dla mokuhanga.
Rezultatem jest nie tylko zestaw autorskich grafik, ale też wskazówki praktyczne i refleksje teoretyczne, które mogą być przydatne dla artystów oraz pedagogów sztuki zainteresowanych rozwijaniem warsztatu w duchu tradycyjnej, a jednocześnie wciąż żywej i podatnej na innowacje, techniki drzeworytu japońskiego.This work presents a comprehensive approach to adapting the traditional Japanese mokuhanga woodblock printing technique to Polish conditions. Beginning with a historical overview and a discussion of the technique’s distinctive features and evolution, the author highlights its artistic and ecological value as well as the limitations stemming from material availability.
The focal point of the research is the graphic series 36 Views of EC, inspired by Katsushika Hokusai’s famous 36 Views of Mount Fuji. Instead of the characteristic Japanese landscape, the author’s works incorporate a local landmark inspired by a power plant chimney. This choice underscores the universality of form and the potential for interpretation, linking East Asian artistic heritage with contemporary industrialism.
Over the course of experimentation, the study presents findings on various wood species, carving tools, and paints, which inform proposed solutions for creators. The work also addresses the specifics of water-based inks using nori glue and explores finishing techniques characteristic of mokuhanga.
As a result, it offers not only a series of original prints but also practical insights and theoretical reflections that may prove valuable for both artists and art educators interested in developing their practice in the spirit of this traditional yet still vibrant and adaptable Japanese woodblock printing technique
Toxicological analysis of selected elements in dietary foods for special medical purposes for oncology patients
No full textPromotor: dr hab. n. med. i n. o zdr. Kamil Jurowski, prof. UR, prof. IEM - 113 s.Niniejsza rozprawa doktorska została przygotowana w oparciu o cykl czterech powiązanych tematycznie publikacji pełnotekstowych (1 praca przeglądowa, 3 prace oryginalne), dotyczących analizy toksykologicznej wybranych pierwiastków (As, Cd, Cr, Cu, Fe, Hg, Mn, Ni, Pb, Se, Zn) zawartych w dietetycznych środkach specjalnego przeznaczenia medycznego dedykowanych pacjentom onkologicznym. Przegląd literatury obejmował badania dotyczące roli wybranych niezbędnych pierwiastków (Zn, Cu, Se, Fe, Mn) w holistycznych aspektach związanych z pacjentami onkologicznymi. W pracy zebrano literaturę dotyczącą funkcji fizjologicznych tych pierwiastków, a także skutków ich deficytu i nadmiarów. Analiza uwzględniała najnowsze wytyczne Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności i Europejskiego Towarzystwa Żywienia Klinicznego i Metabolizmu. Na podstawie literatury zebrano dane dotyczące poziomów pierwiastków u pacjentów z chorobami nowotworowymi, a także zawartości tych pierwiastków w 100 mL/g FSMP, które zostały odczytane z deklaracji producentów. Wyniki sugerują, że pierwiastki uwzględnione w przeglądzie (Zn, Cu, Se, Fe, Mn) w żywności specjalnego przeznaczenia medycznego (FSMP) dla pacjentów onkologicznych są niedostatecznie uwzględniane w kontekście ich bezpieczeństwa i funkcji fizjologicznych. Badania wskazują na potrzebę dalszej optymalizacji tych produktów, aby zapewnić ich bezpieczne stosowanie u pacjentów onkologicznych. Produkty FSMP dostępne w aptekach odgrywają istotną rolę w dostarczaniu odpowiednich składników odżywczych pacjentom z chorobami nowotworowymi. Mimo to, brak jest kompleksowych badań dotyczących bezpieczeństwa pierwiastków śladowych w tych produktach. Celem jednego z badań było zbadanie poziomów Cu, Fe, Mn i Zn w 23 FSMP dostępnych w polskich aptekach. Stosując spektrometrię mas sprzężoną z plazmą wzbudzaną indukcyjnie (ICP-MS) po mineralizacji mikrofalowej, oceniono poziomy tych pierwiastków w produktach. Wyniki wskazują na rozbieżności między rzeczywistymi, a deklarowanymi poziomami pierwiastków. Chociaż wszystkie produkty uznano za bezpieczne, badanie podkreśla potrzebę stworzenia wyraźnych wytycznych dotyczących FSMP w opiece nad pacjentami onkologicznymi. Badanie to jest pionierskim podejściem do oceny bezpieczeństwa i jakości FSMP, uwzględniając zarówno aspekty toksykologiczne, jak i żywieniowe, co podkreśla potrzebę harmonizacji protokołów w standaryzacji w FSMP. Inne badanie skoncentrowało się na toksykologicznych profilach Ni, Cr i Se w FSMP dostępnych na rynku polskim. Wyniki analizy, wykonanej przy użyciu ICP-MS, wskazują na znaczną zmienność stężeń Ni, Cr i Se w różnych próbkach. Niektóre produkty przekraczały dopuszczalne normy ustalone przez wytyczne regulacyjne, co może stanowić zagrożenie zdrowotne, w szczególności związane z niklem, który w nadmiarze może prowadzić do stanów zapalnych skóry i potencjalnych procesów kancerogennych. Wyniki dla selenu ujawniły rozbieżności w porównaniu do deklaracji producentów. Mimo że średnie wartości spożycia Ni, Cr i Se nie przekraczały tolerowanego tygodniowych spożycia (PTWI), zawartość niklu w niektórych produktach osiągnęła 30,58% PTWI, co wzbudza obawy o długoterminowe skutki zdrowotne. Wyniki dla chromu również podkreślają konieczność monitorowania jego poziomów z powodu potencjalnych skutków toksycznych ewentualnych dawek kumulatywnych tego pierwiastka. Dodatkowo, badania skupiły się na ocenie toksykologicznej i toksykologicznej ocenie ryzyka zdrowotnego związanego z obecnością metali ciężkich (As, Cd, Hg, Pb) w FSMP. W badaniu oceniono stężenia metali ciężkich na porcję produktu oraz dzienną i tygodniową ekspozycję, odniesioną do PTWI. Mimo że większość próbek była poniżej wyznaczonych limitów PTWI, zawartość Cd wzbudziła obawy ze względu na możliwość kumulacyjnego narażenia, szczególnie u pacjentów onkologicznych, którzy regularnie spożywają te produkty. Badanie ujawnia ukryte zagrożenia związane z zanieczyszczeniem FSMP metalami ciężkimi, co podkreśla potrzebę ścisłego monitorowania i wdrożenia rygorystycznych regulacji w celu zapewnienia bezpieczeństwa pacjentom. Podsumowując, przegląd i badania dotyczące pierwiastków fizjologicznych, problematycznych oraz metali ciężkich w FSMP dla pacjentów onkologicznych wskazują na potrzebę ściślejszego monitorowania tych produktów. Wykazano rozbieżności między deklarowanymi, a rzeczywistymi zawartościami pierwiastków, co może wpłynąć na skuteczność holistycznego leczenia i zdrowie pacjentów. Wyniki sugerują konieczność wprowadzenia ujednoliconych wytycznych oraz monitorowania zanieczyszczeń pierwiastkowych w produktach FSMP dostępnych na rynku europejskim oraz polskim.This doctoral dissertation was prepared based on a series of four thematically related full-text publications (1 review paper, 3 original papers) concerning the toxicological analysis of selected elements (As, Cd, Cr, Cu, Fe, Hg, Mn, Ni, Pb, Se, Zn) contained in dietary supplements for special medical purposes dedicated to oncological patients. The literature review included studies on the role of selected essential elements (Zn, Cu, Se, Fe, Mn) in the holistic care of oncological patients. The work collected literature on the physiological functions of these elements, as well as the effects of their deficit and excess. The analysis took into account the latest guidelines of the European Food Safety Authority and the European Society for Clinical Nutrition and Metabolism. Based on the literature, data were collected on the levels of elements in cancer patients, as well as the content of these elements in 100 mL of FSMP, as declared by the manufacturers. The results suggest that the elements included in the review (Zn, Cu, Se, Fe, Mn) in foods for special medical purposes (FSMP) for cancer patients are insufficiently considered in the context of their safety and physiological functions. The study indicates the need for further optimization of these products to ensure their safe use in cancer patients. FSMP available in pharmacies play an important role in providing adequate nutrients to cancer patients. Despite this, there is a lack of comprehensive studies on the safety of trace elements in these products. One study aimed to investigate the levels of Cu, Fe, Mn, and Zn in 23 FSMPs available in Polish pharmacies. Using inductively coupled plasma mass spectrometry (ICP-MS) after microwave digestion, the levels of these elements in the products were assessed. The results indicate discrepancies between the actual and declared levels of the elements. Although all products were considered safe, the study highlights the need for clear guidelines on FSMP in the care of cancer patients. This study is a pioneering approach to assess the safety and quality of FSMPs, taking into account both toxicological and nutritional aspects, which highlights the need for harmonization of protocols in FSMP standardization. Another study focused on the toxicological profiles of Ni, Cr, and Se in FSMPs available on the Polish market. The results of the analysis, performed using ICP-MS, indicate significant variability of Ni, Cr, and Se concentrations in different samples. Some products exceeded the permissible limits set by regulatory guidelines, which may pose a health risk, especially related to nickel, which in excess can lead to skin inflammation and potential carcinogenic processes. The results for selenium revealed discrepancies compared to the declarations of the manufacturers. Although the average intake values of Ni, Cr, and Se did not exceed the tolerable weekly intake (PTWI), the nickel content in some products reached 30.58% PTWI, raising concerns about long-term health effects. The results for chromium also emphasize the need to monitor its levels due to the potential toxic effects of cumulative doses of this element. Additionally, the study focused on the toxicological assessment of the health risk associated with the presence of heavy metals (As, Cd, Hg, Pb) in FSMP. The study assessed the concentrations of heavy metals per serving of the product and the daily and weekly exposure, related to the PTWI. Although most of the samples were below the established PTWI limits, the Cd content raised concerns due to the possibility of cumulative exposure, especially in cancer patients who regularly consume these products. The study reveals hidden risks associated with heavy metal contamination in FSMP, emphasizing the need for close monitoring and stringent regulations to ensure patient safety. In conclusion, the review and studies on physiological elements, problematic elements, and heavy metals in FSMP for cancer patients indicate the need for closer monitoring of these products. Significant discrepancies between declared and actual content of elements were demonstrated, which may affect the effectiveness of holistic treatment and patient health. The results suggest the need to introduce unified guidelines and monitor elemental contamination in FSMP available on the European and Polish markets